Next
Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki ayağını oluşturan çerçeve yasa teklifi, Abdullah Öcalan’ın durumunu yeniden gündeme taşıdı. Teklifteki kapsam ve istisnalar, Öcalan’ın düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı sorusuna yanıt arayanlar için önem taşıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 12 maddelik teklif, PKK/KCK’nın silah bırakması ve örgütsel faaliyetlerin sona ermesi sonrasında uygulanacak hukuki mekanizmaları düzenliyor. Teklif, özellikle suç tarihi, suçun niteliği, soruşturma ve infaz süreçleri bakımından çeşitli şartlar getiriyor.
Mevcut teklif metninde Abdullah Öcalan’ın adı doğrudan yer almıyor. Ancak 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların kapsam dışında tutulması, Öcalan açısından kritik bir hüküm oluşturuyor.
ABDULLAH ÖCALAN ÇIKACAK MI?
Terörsüz Türkiye Yasası kapsamında Abdullah Öcalan’ın serbest kalıp kalmayacağı sorusu, teklifin Meclis gündemine gelmesiyle yeniden tartışılıyor.
Teklifte Abdullah Öcalan’a özel bir tahliye veya özel statü hükmü bulunmuyor. Bunun yerine düzenleme, hangi suçların kapsam içinde veya dışında kalacağını genel hükümlerle belirliyor.
Özellikle 1 Haziran 2005 tarihi ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarını gerektiren suçlara ilişkin istisnalar dikkat çekiyor. Bu nedenle Abdullah Öcalan’ın durumunu değerlendirirken yalnızca yasanın genel kapsamına değil, hükümlerin niteliğine ve suç tarihine de bakmak gerekiyor.
Kamuoyuna yansıyan teklif metninde örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE YASASI ABDULLAH ÖCALAN’I KAPSIYOR MU?
Teklif, Abdullah Öcalan’ın adını doğrudan düzenlemiyor. Bunun yerine PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların faaliyetleri kapsamında işlenen belirli suçlar için soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine yönelik hükümler getiriyor.
Bu nedenle “Terörsüz Türkiye Yasası Abdullah Öcalan’ı kapsıyor mu?” sorusunun yanıtı, düzenlemenin hangi suçlar ve hangi tarihler için uygulanacağını gösteren maddeler üzerinden değerlendiriliyor.
Teklifte yer alan istisnalar dikkate alındığında, 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için düzenlemenin sağladığı mekanizmalar uygulanmıyor.
1 HAZİRAN 2005 TARİHİ NEDEN ÖNEMLİ?
Teklifte 1 Haziran 2005 tarihi önemli bir eşik olarak yer alıyor. Bu tarihten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar düzenlemenin dışında kalıyor.
Aynı istisna, mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin maddede de bulunuyor. Buna göre belirli şartları taşıyan kişiler için getirilen infaz ertelemesi, söz konusu suçları kapsamıyor.
Bu nedenle düzenlemeden kimin yararlanabileceğini belirlerken suçun işlendiği tarih ve verilen cezanın niteliği birlikte değerlendiriliyor.
TEKLİFİN UYGULANMASI HANGİ ŞARTA BAĞLI?
Teklifteki mekanizmaların devreye girmesi için PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.
Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.
Dolayısıyla düzenleme, yalnızca bir kişinin başvurusu veya mahkeme kararıyla doğrudan uygulanacak bir sistem öngörmüyor. Öncelikle kanunda belirtilen örgütsel ve kurumsal şartların gerçekleşmesi gerekiyor.
HANGİ SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA?
Teklifte bazı suçlar açık şekilde kapsam dışında tutuluyor.
Bunların başında örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu geliyor. Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da düzenlemenin dışında kalıyor.
Bu hükümler, özellikle ağır suçlardan hüküm giyen kişiler açısından düzenlemenin kapsamını sınırlandırıyor.
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALAR ERTELENECEK Mİ?
Teklif, belirli şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörüyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda beş yıllık erteleme mekanizması bulunuyor. 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren belirli suçlarda ise süre 10 yıl olarak düzenleniyor.
Ancak bu hükümler, teklifin açıkça kapsam dışında bıraktığı suçlar için uygulanmıyor.
Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi halinde süreç yeniden başlayabiliyor. Belirlenen süre yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa ilgili dosya açısından kanunda belirtilen hukuki sonuçlar ortaya çıkıyor.
MAHKÛMİYETLERİN İNFAZI ERTELENECEK Mİ?
Teklif, kapsamına giren bazı mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesine de imkân tanıyor.
Bununla birlikte örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan mahkûm olanlar bu hükümden yararlanamıyor.
Bu nedenle infaz ertelemesi, bütün hükümlüler için otomatik bir tahliye anlamına gelmiyor.
SİLAH BIRAKMA VE MGK KARARI ŞARTI
Teklifin uygulanmasında silah bırakma süreci temel koşullardan biri olarak öne çıkıyor.
PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Ardından Milli Güvenlik Kurulu’nun bu tespiti teyit eden kararının Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bu aşamadan sonra kanunda öngörülen hukuki mekanizmalar devreye giriyor.
BAŞVURU SÜRESİ NE KADAR?
Teklif, düzenlemeden yararlanmak isteyenler için altı aylık başvuru süresi öngörüyor.
Bu süre, kanunda belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başlıyor. Yararlanmak isteyen kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurulun görevlendireceği kurumlara yazılı başvuru yapması gerekiyor.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE YASASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye Yasası” olarak adlandırılan düzenleme, kanun teklifi niteliğinde. Bu nedenle teklif ile yürürlüğe girmiş bir kanunu birbirinden ayırmak gerekiyor.
Teklifin Meclis’teki yasama sürecinin tamamlanması ve Resmî Gazete’de yayımlanması, hükümlerin uygulanması açısından belirleyici olacak.
Bu nedenle Abdullah Öcalan’ın çıkacağı veya tahliye olacağı yönünde kesin bir sonuç çıkarmak yerine, teklif metnindeki kapsam ve istisneleri esas almak gerekiyor. Mevcut metinde Öcalan’a özel tahliye ya da özel statü sağlayan doğrudan bir hüküm bulunmuyor.
ABDULLAH ÖCALAN İÇİN SONUÇ NE?
Mevcut teklif üzerinden bakıldığında Abdullah Öcalan’ın durumunu belirleyen temel unsurlar arasında suç tarihi, suçun niteliği ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına ilişkin istisnalar bulunuyor.
Öcalan’ın adı teklif metninde özel olarak yer almasa da 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların kapsam dışında tutulması, kendisi açısından düzenlemenin sonuçlarını sınırlayan temel hükümler arasında yer alıyor.
Bu nedenle “Abdullah Öcalan çıkacak mı?” sorusuna bugün için doğrudan “çıkacak” şeklinde yanıt vermek mümkün değil. Kesin sonuç, teklifin yasama sürecinin tamamlanması ve yürürlüğe girmesiyle birlikte ortaya çıkacak hukuki çerçeve üzerinden değerlendirilecek.
