Milli İstihbarat Teşkilatı, kurumsal internet sitesinde yer alan "Özel Koleksiyon" bölümüne tarihi bir vesika daha ekledi. Teşkilat, dünya casusluk tarihinin en popüler figürlerinden biri olan ve "Arabistanlı Lawrence" lakabıyla anılan Thomas Edward Lawrence hakkında hazırlanan istihbarat raporunu paylaştı. Bu belge, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde bölgede yürütülen casusluk faaliyetlerini ve Lawrence’ın bölgedeki stratejik rolünü gün ışığına çıkarıyor. İngiliz istihbaratının Orta Doğu üzerindeki emellerini gerçekleştirmek adına kullandığı bu kilit isim, MİT'in arşiv kayıtlarında tüm detaylarıyla yer alıyor.
ARKEOLOJİ KİMLİĞİNİ CASUSLUK İÇİN KILIF OLARAK KULLANDI
Oxford Üniversitesi’nde tarih eğitimi alan Lawrence, akademik kariyerini casusluk faaliyetleri için profesyonel bir zemin olarak kurguladı. Haçlı kaleleri üzerine hazırladığı tezle bölgeye olan ilgisini teolojik ve stratejik bir boyuta taşıyan ajan, İngiliz istihbaratının desteğiyle Kuzey Suriye’deki Karkamış kazılarına katıldı. Arkeolog kimliği sayesinde Osmanlı topraklarında dikkat çekmeden hareket eden Lawrence, bu süreçte yerel aşiretlerle yakın temas kurarak bölge insanını yönetme konusunda deneyim kazandı. 1914 yılında resmen İngiliz İstihbaratı adına çalışmaya başlayan Lawrence, bilimsel araştırmalarını askeri haritalar hazırlamak ve Osmanlı aleyhine veri toplamak için bir maske olarak kullandı.
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA OSMANLI’YA KARŞI YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER
Savaşın başlamasıyla birlikte Kahira’daki Arap İşleri Bürosu'nda görev alan Lawrence, kısa sürede İngiliz Gizli İstihbarat Servisi’nin (MI6) resmi üyesi oldu. Özellikle Hicaz Demiryolu’na yönelik sabotaj eylemlerini organize ederek Osmanlı ordusunun lojistik ağını felç etmeyi hedefledi. Mekke Prensi Faysal’a askeri danışmanlık yapan İngiliz ajan, Bedevi kabilelerini Osmanlı yönetimine karşı isyana teşvik etti. Lawrence, savaş boyunca otuzdan fazla yara almasına ve bir dönem esir düşmesine rağmen, İngiliz stratejisini sahada uygulamaya devam etti. Ancak her girişiminde başarılı olamadı; özellikle Kut’ül Amare’de kuşatma altındaki İngiliz birlikleri için Türk generallerle yürüttüğü müzakereler başarısızlıkla sonuçlandı.
İNGİLİZ PROPAGANDASI VE LAWRENCE İLLÜZYONU
Tarihçiler, Lawrence’ın başarısının büyük bir kısmının İngiliz psikolojik harp yöntemlerinden kaynaklandığını vurguluyor. Savaş sonrası dönemde Avrupa kamuoyuna "Osmanlı’ya karşı tek başına savaşan kahraman" imajıyla sunulan Lawrence, aslında bir imparatorluğun kurumsal istihbarat gücünü temsil ediyordu. İngiliz propagandası, Lawrence üzerinden bir efsane yaratarak Orta Doğu’daki siyasi başarılarını tek bir figüre indirgedi. Lawrence kuşkusuz bölgeyi sarsan bir figür olsa da, tarihsel gerçeklik onun başarılarını tüm bölge stratejisinin tek mimarı olarak görmeyi reddediyor. MİT’in yayımladığı bu yeni belge, bu tarihi kişiliğin gerçek görev tanımını ve Osmanlı coğrafyasındaki yıkıcı faaliyetlerini tarafsız bir perspektifle anlama imkanı sunuyor.
