Türk sinemasının en özgün kalemlerinden biri olan Ayşe Şasa, kaleme aldığı senaryolar ve yaşadığı çarpıcı fikirsel dönüşümle sanat dünyasında müstesna bir yer tutuyor. Hem entelektüel derinliği hem de sinema kuramına getirdiği eleştirel bakış açısıyla tanınan yazar, yaşamı boyunca toplumsal ve bireysel arayışlarını eserlerine yansıtmayı sürdürdü.
AYŞE ŞASA KİMDİR VE NERELİDİR?
Ayşe Şasa, 1 Ocak 1941 tarihinde İstanbul’da dünyaya gözlerini açtı. Kökenleri itibarıyla Çerkes bir anne ile yarı Çerkes, yarı Kürt bir babanın evladı olan Şasa, zengin bir kültürel atmosferde büyüdü. Eğitim hayatını Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nde (Robert Kolej) tamamlayarak 1960 yılında mezuniyetini aldı. Akademik yolculuğuna aynı okulun İdari Bilimler Bölümü’nde devam eden yazar, erken yaşlardan itibaren yazın dünyasına ilgi duydu.
SİNEMA KARİYERİ VE UNUTULMAZ ESERLERİ
1960'lı yıllarda senaryo yazarlığına adım atan Şasa, Türk sinemasının gelişim sürecine doğrudan katkı sağladı. Kariyerinin ilk yıllarında sol düşünceye yakın bir duruş sergilerken, ünlü yazar Kemal Tahir ile kurduğu dostluk fikir dünyasının şekillenmesinde temel bir rol oynadı. Şasa; "Son Kuşlar", "Ah Güzel İstanbul", "Utanç" ve "Gramofon Avrat" gibi sinema tarihimizin köşe taşı sayılan yapımların senaryolarını yazdı. 1993 yılında yayımladığı "Yeşilçam Günlüğü" isimli eseriyle sinema kuramı üzerine önemli tartışmalar başlattı.
ÖZEL HAYATI VE EVLİLİKLERİ
Ayşe Şasa, yaşamı boyunca üç kez evlendi. Sanat çevrelerinde en çok ses getiren birlikteliğini ünlü yönetmen Atıf Yılmaz ile gerçekleştirdi. Üçüncü evliliğini ise Yeşilçam'ın üretken senaristlerinden Bülent Oran ile yaptı. Oran, Şasa'nın özellikle sağlık sorunlarıyla mücadele ettiği ve zorlu inziva yıllarında en yakın destekçisi olarak yanında yer aldı. Yazarın ilk evliliğine dair kamuoyunda detaylı bir bilgi yer almazken, Şasa'nın çocuk sahibi olmadığı biliniyor.
RUHSAL DÖNÜŞÜM VE TASAVVUF YOLCULUĞU
1980’li yıllarda ağır bir sağlık süreci geçiren Ayşe Şasa, şizofreni teşhisiyle yaklaşık on yıl sürecek bir inziva dönemine girdi. Bu dönem, sanatçının düşünce dünyasında köklü bir kırılma yarattı. İnziva sürecinde İslam metafiziği, tasavvuf ve sanat felsefesi üzerine derinleşen Şasa, İbn Arabi ve Andrei Tarkovsky gibi isimlerin eserleri üzerinden yeni bir dünya görüşü inşa etti. Herhangi bir cemaat veya yapıya resmi bağlılığı bulunmayan yazar, bireysel yolculuğunu entelektüel bir derinlikle sürdürdü.
AYŞE ŞASA NE ZAMAN VEFAT ETTİ?
Yaşamının son yıllarını zatürre tedavisi görerek geçiren usta yazar, 16 Haziran 2014 tarihinde İstanbul’da vefat etti. Türk düşünce ve sanat dünyasında büyük bir boşluk bırakan Şasa'nın naaşı, Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi. Yazdığı senaryolar ve bıraktığı edebi miras, günümüzde de sinemaseverler ve araştırmacılar için rehberlik etmeye devam ediyor.
