Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin TBMM’de kabul edilmesiyle birlikte, kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” olarak anılan sürecin hukuki çerçevesi netleşti.

Hukuk muhabirliği perspektifiyle, TDK kurallarına tam uygun, etkin ve rehber niteliğindeki haber metni:

ÇERÇEVE YASA MADDELERİ NELER? KİMLER YARARLANACAK?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda yapılan uzun görüşmelerin ardından, kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” süreci olarak bilinen dönemin hukuki altyapısını teşkil eden Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi yasalaştı. Yaklaşık 12 saat süren mesainin sonucunda oylanan düzenleme, Meclis’ten geçerken sürecin uygulama takvimi, başvuru koşulları ve beş aşamalı hukuki prosedür de resmiyet kazandı.

YASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞİ İÇİN KRİTİK ÖN ŞART

Kanunun fiilen uygulanabilmesi için katı bir ön koşul getirildi. Güvenlik kurumlarının terör örgütünün varlığını tamamen sona erdirdiğini ve elindeki tüm silahları teslim ettiğini kesin olarak tespit etmesi gerekiyor.

Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu (MGK), örgütün feshine dair bir karar alacak. Bu kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yasa hükümleri hukuken uygulanabilir statü kazanacak.

SÜRECİ YÖNETECEK YENİ MEKANİZMALAR

Yasal sürecin denetimi ve koordinasyonu için iki ayrı yapı kuruluyor. İlk yapı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın liderliğinde toplanacak. Bu kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı görev alacak.

İkinci mekanizma ise TBMM bünyesinde faaliyete geçecek olan siyasi parti temsilcilerinin yer alacağı İzleme ve İrtibat Kurulu olacak.

ALTI AYLIK BAŞVURU SÜRESİ VE KAPSAM

MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, haktan faydalanmak isteyenler için 6 aylık resmi başvuru süreci başlayacak.

Düzenleme; örgüt kurma, yönetme, üyelik, yardım yataklık ve propaganda suçlarını kapsıyor. Suçun alt ve üst sınırına bağlı olarak 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren durumlarda 10 yıl, daha az cezalar için ise 5 yıl erteleme mekanizması devreye sokulacak. Bu süreçte soruşturmalar duracak, davalar askıya alınacak ve tutuklular salıverilecek. Ancak erteleme süresince yeni bir terör suçu işlenirse tedbirler derhal iptal edilecek. Ayrıca tahliye edilen kişilere 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanacak.

KAPSAM DIŞINDA KALAN SUÇLAR VE GÜVENCELER

Yasada yapılan düzenlemelerle bazı suçlar kesin olarak kapsam dışı bırakıldı. Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar affedilmiyor. Bu hüküm, terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan’ın yasadan yararlanmasını hukuken engelliyor.

Buna ek olarak, uygulamada görev alacak kamu personeli için cezai sorumluluktan muafiyet getirilerek hukuki güvence sağlandı.

5 AŞAMALI HUKUKİ PROSEDÜR

Kanun kapsamına giren kişileri bekleyen hukuki yol haritası beş temel aşamadan oluşuyor:

  • Başvuru, Kayıt ve Tedbirlerin Kaldırılması: MGK kararından sonraki 6 ay içinde yazılı başvurular yapılacak. Örgüt mensupları ellerindeki silah ve mühimmatı devlete teslim ederek kayıt altına aldıracak. Mevcut tutuklama ve adli kontrol kararları mahkemeler tarafından kaldırılacak.

  • Dosya İncelemeleri ve Bozma Kararları: İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalar için doğrudan bozma kararları verilecek.

    Beşar Esad neden kaçtı, nereye gitti? Esad'ın eşi ve çocukları nerede?
    Beşar Esad neden kaçtı, nereye gitti? Esad'ın eşi ve çocukları nerede?
    İçeriği Görüntüle

  • Erteleme ve Özel Sistem Kaydı: Suçun niteliğine göre 5 veya 10 yıllık erteleme süreleri uygulanacak. Bilgiler yalnızca bu amaçla kurulan özel bir veri tabanına işlenecek ve bu süre zarfında zamanaşımı duracak.

  • Denetim Süreci: Erteleme süresi boyunca yeni bir suça karışılmaması temel kural olacak. Sürecin sorunsuz tamamlanması halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilecek veya cezalar infaz edilmiş sayılacak.

  • Hak Yoksunluklarının Kaldırılması: 5 yıllık ertelemelerde en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise en az 3 yıl geçtikten sonra ilgili kurul devreye girecek. Yetkili merciler aracılığıyla kişinin tüm hak yoksunlukları hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılacak.