Next
Kahramanmaraş’ta yaşayan vatandaşların da merak ettiği küresel zaman düzenlemesinde önemli bir değişiklik gündemde. Dünya’nın dönüş hızıyla atom saatleri arasındaki farkı dengelemek için 1972’den beri kullanılan artık saniye sisteminin kaldırılması planlanıyor. Düzenleme hayata geçerse Kahramanmaraş dahil Türkiye genelinde günlük saat kullanımından çok, dijital sistemlerin zamanı hesaplama yöntemi değişecek.
Uluslararası zaman ölçüm yetkilileri, telekomünikasyon ağlarından bilgisayarlara kadar birçok alanda kullanılan sistemin yeniden düzenlenmesini değerlendiriyor. Teklifin kabul edilmesi halinde yeni uygulamanın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
KAHRAMANMARAŞ’TA SAATLER İLERİ VEYA GERİ ALINACAK MI?
Gündemdeki düzenleme, Kahramanmaraş’ta saatlerin aniden ileri ya da geri alınacağı anlamına gelmiyor. Değişiklik, resmî zamanın belirlenmesinde kullanılan teknik yöntemi ilgilendiriyor.
Bugün telefonlar, bilgisayarlar ve dijital iletişim sistemleri uluslararası zaman standardına göre çalışıyor. Artık saniye uygulamasının kaldırılması, bu sistemlerin belirli dönemlerde eklenen fazladan bir saniyeyi işleme zorunluluğunu ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
54 YILDIR KULLANILAN ARTIK SANİYE SİSTEMİ NEDEN KALDIRILIYOR?
1972’den bu yana küresel saatlere toplam 27 kez artık saniye eklendi. Bu uygulama, Dünya’nın dönüşünü temel alan astronomik zaman ile atom saatlerinin belirlediği Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) arasındaki farkı sınırlamak için kullanılıyor.
Dünya’nın dönüş hızı sabit kalmıyor. Ay’ın yerçekimi, gezegenin iç katmanlarındaki hareketler ve kutup buzullarının erimesi gibi etkenler bu hızı etkileyebiliyor. Bu nedenle astronomik zaman ile atom saatleri arasındaki fark da değişiyor.
Ancak eklenen saniyeler dijital sistemlerde teknik sorunlara neden olabiliyor. 2012’de bazı sosyal medya platformları ve uçak rezervasyon sistemlerinde yaşanan aksaklıklar, uygulamanın risklerini ortaya koydu. 2016 sonunda gerçekleştirilen son artık saniye uygulaması sırasında da bazı bulut hizmetlerinde kesintiler yaşandı.
NEGATİF SANİYE RİSKİ KAHRAMANMARAŞ’I NASIL ETKİLEYECEK?
Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler, negatif artık saniye ihtimalini de gündeme taşıdı. Böyle bir durumda saatlere bir saniye eklemek yerine mevcut zamandan bir saniye çıkarılması gerekecek.
Daha önce uygulanmayan bu yöntemin dijital altyapılarda hata oluşturabileceği endişesi, yeni düzenleme arayışını hızlandırdı. Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosuna üye 69 ülkenin değerlendireceği teklifin kabul edilmesi halinde sistemin Mayıs 2027’de değişmesi planlanıyor.
Kahramanmaraş açısından düzenlemenin doğrudan günlük saat kullanımını değiştirmesi beklenmiyor. Asıl etki, uluslararası zaman standardına bağlı çalışan dijital hizmetlerin altyapısında görülecek.
YENİ SAAT SİSTEMİ NE ZAMAN UYGULANACAK?
Yeni öneri, atom saatleriyle belirlenen resmî zamanın Dünya’nın dönüşüne göre sürekli ayarlanması zorunluluğunu kaldırmayı hedefliyor. Böylece iki zaman sistemi arasındaki farkın daha uzun bir sürede artmasına izin verilecek.
Mevcut öngörüye göre bu farkın bir saate ulaşması 3 bin yıldan uzun sürecek. Gelecekte yeni bir düzenleme gerekip gerekmediğine o dönemin yetkilileri karar verecek.
Kahramanmaraş’ta yaşayanlar için şimdilik saatleri değiştirmeyi gerektiren bir durum bulunmuyor. Düzenlemenin kesinleşmesi ve yürürlük takviminin netleşmesi, uluslararası karar sürecine bağlı olacak.
