Macaristan halkı, pazar günü ülkenin geleceğini belirlemek üzere sandık başına gidiyor. Uluslararası kamuoyunun, Avrupa başkentlerinin ve Beyaz Saray’ın pürdikkat takip ettiği bu seçim, Viktor Orban’ın uzun soluklu liderliği için en ciddi sınav niteliği taşıyor. Kamuoyu araştırma şirketlerinin paylaştığı son anket verileri, Peter Magyar önderliğindeki Tisza Partisi’nin, mevcut iktidar partisi Fidesz’i geride bırakabileceğini gösteriyor. Seçmenler; ekonomik sorunlar, Avrupa Birliği ile ilişkiler ve yolsuzluk iddialarının gölgesinde sandığa giderken, Macaristan siyasetinde köklü bir değişim rüzgarı esiyor.
PETER MAGYAR KİMDİR: MUHAFAZAKAR KÖKENLERDEN MUHALEFETİN ZİRVESİNE
1981 yılında hukukçu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Peter Magyar, aslında Macaristan’ın muhafazakar siyaset dünyasına yabancı bir isim değil. Eğitimini hukuk alanında tamamlayan ve kariyerinin bir dönemini Brüksel’de geçiren Magyar, Viktor Orban’ın liderliğindeki Fidesz partisine yakın bir çevrede yetişti. Çocukluk yıllarında odasına Orban’ın fotoğraflarını asacak kadar mevcut lidere hayranlık duyan Magyar, hükümet döneminde öğrenci kredisi kurumunun yöneticiliği ve çeşitli devlet şirketlerinde yönetim kurulu üyeliği gibi kritik görevlerde bulundu. Dindar bir kimliğe sahip olan, futbol ve yemek yapmaya ilgi duyan üç çocuk babası Magyar, bugün eski idolüne karşı en güçlü rakip olarak meydanlara çıkıyor.
SİYASETTE DÖNÜM NOKTASI: ESKİ EŞİNİN İSTİFASI VE TİSZA’NIN DOĞUŞU
Peter Magyar’ın kamuoyu tarafından geniş kitlelerce tanınması, 2024 yılında yaşanan büyük bir siyasi skandalla başladı. Magyar’ın eski eşi ve dönemin Adalet Bakanı Judit Varga, bir çocuk istismarı davasındaki suç ortağının cumhurbaşkanı tarafından affedilmesi olayına karıştı. Bu skandalın ardından hem Cumhurbaşkanı Katalin Novak hem de Judit Varga görevlerinden istifa etmek zorunda kaldı. Bu kırılma noktasında aktif siyasete soyunan Magyar, adını ülkenin can damarı olan nehirden alan Tisza Partisi’ni kurdu. Haziran 2024’teki Avrupa Parlamentosu seçimlerinde yüzde 30 oy alarak tüm muhalefeti geride bırakan Magyar, kısa sürede Orban karşıtı cephenin tek lideri haline geldi.
MAGYAR VE ORBAN ARASINDAKİ TEMEL POLİTİKA FARKLILIKLARI
Viktor Orban, 16 yıllık görev süresince yargı bağımsızlığını, medya özgürlüğünü ve sivil toplum faaliyetlerini zayıflatmakla suçlanırken; Peter Magyar, Macaristan’ı yeniden Avrupa demokrasisi rotasına sokmayı taahhüt ediyor. Orban’ın Rusya ve Vladimir Putin ile kurduğu yakın ilişkilere karşılık Magyar, Rusya’ya olan enerji bağımlılığını sonlandırmayı vadediyor. Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine ilkesel olarak karşı çıkmayan Magyar, buna rağmen Kiev’e silah gönderilmesine mesafeli duruyor. Brüksel ile bozulan ilişkileri onararak dondurulan fonları serbest bırakmayı hedefleyen Magyar, bu hamleyle Macar ekonomisini canlandırmayı planlıyor.
GÖÇMEN POLİTİKASI VE TOPLUMSAL VAATLER
Siyasi söylemlerinde milliyetçi ögeleri de barındıran Peter Magyar, göçmenler konusunda mevcut hükümetten daha sert bir duruş sergiliyor. Sınır çitlerini koruma sözü veren Magyar, hükümetin misafir işçi programını bitirmeyi vadederek yerli iş gücünü önceleyen bir politika izliyor. Mitinglerinde ulusal bayrak kullanımına büyük önem veren lider, toplumun günlük yaşamını doğrudan etkileyen sağlık sistemi arızaları ve toplu taşıma krizlerine odaklanıyor. LGBTİ+ hakları konusunda yasa önünde eşitliği savunan ancak bu konudaki tutumu hala merak konusu olan Magyar, pazar günkü seçimi "otokrasi ile demokrasi arasında bir referandum" olarak tanımlıyor.
