ABD Başkanı Donald Trump, İran ile uzun süredir devam eden gerilimi düşürecek kritik bir anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Sosyal medya platformları üzerinden duyurduğu mutabakatla birlikte, küresel enerji piyasalarını kilitleyen Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukanın kaldırılacağını belirten Trump, tüm taraflara harekete geçmeleri çağrısında bulundu. İran tarafı da bu gelişmeyi teyit ederek, mutabakat zaptının hazırlandığını ve resmi imza sürecinin 19 Haziran tarihinde Cenevre’de gerçekleşeceğini duyurdu.

ANLAŞMANIN DETAYLARI VE YOL HARİTASI

Varılan mutabakat, küresel enerji krizini hafifletmeyi amaçlayan somut adımlar içeriyor. İran, 60 günlük süre boyunca boğaz geçişlerinden ücret talep etmeyeceğini taahhüt ederken, ABD yönetimi de bu süre zarfında İran’a uygulanan petrol yaptırımlarını askıya alıyor. Anlaşmanın diğer kritik maddeleri şu şekilde sıralanıyor:

  • Uranyum Denetimi: İran, elindeki zenginleştirilmiş uranyum stokunu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde seyreltmeyi kabul ediyor.

  • Varlık Transferi: Dondurulmuş 24 milyar dolarlık İran varlığı, 60 günlük süreçte aşamalı olarak serbest bırakılıyor.

  • Çatışmasızlık: Lübnan dahil olmak üzere tüm bölgesel cephelerde çatışmaların durdurulması planlanıyor.

İSRAİL CEPHESİNDE ANLAŞMAYA TEPKİ

Anlaşma metni, İsrail hükümetinde ciddi bir tepkiyle karşılanıyor. İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz, ateşkese rağmen ordunun Lübnan, Suriye ve Gazze’den çekilmeyeceğini ifade ediyor. İsrail tarafı, İran’ın vekil güçlere verdiği desteğin ve balistik füze programının anlaşma kapsamı dışında kalmasını büyük bir eksiklik olarak görüyor. Özellikle aşırı sağcı bakanlar, ABD ile İran arasındaki bu uzlaşmanın kendilerini bağlamadığını savunarak operasyonların devam etmesi gerektiği görüşünü paylaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump ise İsrail’in saldırgan tutumunu eleştirerek, çatışmanın sürmesi halinde ülkesinin İsrail’i korumayacağı yönündeki uyarısını yineliyor.

Bankalarda Mevduat Faizi Yarışı Hız Kesmiyor
Bankalarda Mevduat Faizi Yarışı Hız Kesmiyor
İçeriği Görüntüle

EKONOMİK ETKİLER VE MAYIN RİSKİ

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağına dair beklentiler piyasalarda hemen karşılık buldu. Brent petrol fiyatları Asya piyasalarında 81 dolar seviyelerine gerilerken, küresel borsalarda yükseliş eğilimi başladı. Ancak uzmanlar, boğazdaki mayın temizleme operasyonlarının uzun süreceğine ve bölgedeki istikrarın kalıcı barışa bağlı olduğuna dikkat çekiyor. 19 Haziran’da imzalanacak belge, sadece bir niyet beyanı niteliği taşıyor; 60 günlük uygulama sürecinin başarılı olup olmayacağı ise bölgedeki tüm aktörlerin çatışmalardan ne kadar sürede el çekeceğine bağlı görünüyor.