İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Imperial College London’da eğitimlerini sürdüren iki Türk öğrenci, deprem felaketlerinde can kaybını en aza indirecek devrim niteliğinde bir teknolojiye imza attı. Fizik bölümü öğrencisi İdil İğde ve Tasarım Mühendisliği öğrencisi Arda Kancal, yapay zeka destekli "ResCube" isimli cihazla enkaz altındaki sesleri analiz ederek hayatta kalanların konumunu noktasal olarak belirliyor.
DEPREM KORKUSU HAYAT KURTARAN PROJEYE DÖNÜŞTÜ
İstanbul’da çocukluk yıllarından bu yana deprem gerçeğiyle büyüdüğünü belirten İdil İğde, her sarsıntıda ailesiyle yaşadığı derin kaygının bu projeye ilham verdiğini vurguluyor. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve geniş bir coğrafyayı etkileyen büyük deprem felaketi, iki genç araştırmacı için sürecin kırılma noktasını oluşturdu. İstanbul için öngörülen sismik risk verilerini de göz önünde bulunduran ekip, teknolojik bir çözüm üretmek amacıyla kollarını sıvadı.
RESCUBE SİSTEMİ YAPAY ZEKA İLE HAYAT KURTARIYOR
Geleneksel arama-kurtarma yöntemlerinde ekipler, enkaz altındaki sesleri manuel kulaklıklar ve mikrofonlar aracılığıyla dinliyor. ResCube sistemi ise enkaz yüzeyine yerleştirilen dört adet hassas "jeofon" sensörüyle çalışıyor. Bu sensörler, betondan gelen en ufak titreşimi ve ses dalgasını toplayarak yapay zeka algoritmasına aktarıyor. Sistem, verileri saniyeler içinde işleyerek "üçgenleme" yöntemiyle kazazedelerin tam koordinatlarını ekiplere bildiriyor.
ALTIN 72 SAATTE YÜZDE 90 BAŞARI ORANI
Yapılan test çalışmaları, ResCube’ün mevcut manuel yöntemlere göre çok daha hızlı ve isabetli sonuçlar verdiğini kanıtlıyor. Mevcut tekniklerde doğruluk oranı yüzde 80 seviyelerinde seyrederken, yapay zeka destekli bu yeni cihaz yüzde 90 başarı oranına ulaşıyor. Uzmanlar, "altın 72 saat" olarak adlandırılan kritik süreçte sağlanan bu hızın, müdahale edilebilir ölüm oranlarını yüzde 22 oranında azaltabileceğine dikkat çekiyor.
İNGİLTERE’DEKİ EĞİTİM SAHALARINDA TAM NOT ALDI
Genç mucitler, geliştirdikleri yapay zeka modelini eğitmek için İngiltere’nin en prestijli arama-kurtarma tesislerinde saha çalışmaları yürüttü. Gloucestershire ve Buckinghamshire’daki enkaz simülasyon alanlarında gerçekçi veriler toplandı. Arama ve Kurtarma Afet Yardımı (SARAID) Ulusal Direktörü Gary Francis, bu teknolojinin karmaşık yapı çökmelerinde operasyon güvenliğini ve hızını ciddi oranda artıracağını ifade etti.
ÜNİVERSİTEDEN BİRİNCİLİK ÖDÜLÜ GELDİ
Toplumsal fayda odaklı projeleri destekleyen Imperial College London, bu inovatif girişimi ödülsüz bırakmadı. Yarışmada birincilik kürsüsüne çıkan İdil İğde ve Arda Kancal, 7 bin sterlinlik geliştirme ödülünün sahibi oldu. Üniversite yetkilileri, projenin çok kısa sürede küresel ölçekte hayat kurtarma potansiyeline sahip olduğunu ve düşük maliyetiyle her kurtarma ekibi tarafından erişilebilir olduğunu belirtti.
