Next
Kahramanmaraş’ta boşanma sürecinde olan çiftleri ve nafaka davalarını yakından ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), yoksulluk nafakasının süresiz talep edilmesine imkân veren yasal düzenlemeye ilişkin kararını verdi.
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Karar, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor. Ancak boşanma davalarında uzun yıllardır tartışma konusu olan nafakanın süresizliği konusunda yeni bir hukuki dönemin kapısını açıyor.
SÜRESİZ NAFAKA KALDIRILDI MI?
Anayasa Mahkemesi’nin kararı, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
AYM, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında bulunan “süresiz olarak” ifadesini iptal etti. Böylece nafaka talep etme hakkı değil, nafakanın kanunda doğrudan süresiz olarak öngörülmesini sağlayan ifade iptal edilmiş oldu.
Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla geçimini sağlayabilmek amacıyla karşı taraftan mali gücü oranında yoksulluk nafakası talep edebiliyor.
AYM kararı bu temel hakkı ortadan kaldırmıyor.
KARAR 30 HAZİRAN 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Süresiz nafakaya ilişkin değişiklik hemen uygulanmayacak.
Anayasa Mahkemesi, iptal nedeniyle oluşabilecek hukuki boşluğu dikkate alarak kararın yürürlüğünü dokuz ay erteledi.
30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan karar doğrultusunda iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Bu süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin yoksulluk nafakasına ilişkin yeni bir yasal çerçeve oluşturması gündeme gelecek.
Dolayısıyla mevcut nafaka uygulamasının 30 Eylül 2026 itibarıyla kendiliğinden sona erdiğini söylemek doğru değil.
KAHRAMANMARAŞ’TA BOŞANMA DAVALARINDA NE DEĞİŞECEK?
AYM kararı Türkiye genelinde geçerli olduğu için Kahramanmaraş’taki boşanma ve yoksulluk nafakası davalarını da doğrudan ilgilendiriyor.
Ancak 30 Haziran 2027’ye kadar mevcut kanuni düzenleme yürürlükte kalacak.
Asıl değişikliğin nasıl uygulanacağını ise bu tarihe kadar hazırlanabilecek yeni yasal düzenleme belirleyecek.
Özellikle evlilik süresi, tarafların yaşı, çalışma imkânları, ekonomik durumları, gelir seviyeleri ve boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek yoksulluğun süresi gibi kriterlerin yeni sistemde nasıl değerlendirileceği önem taşıyor.
AYM, doğrudan “nafaka iki yıl, beş yıl veya on yıl ödenecek” şeklinde bir süre belirlemedi. Yeni sistemin ayrıntıları yasama sürecinde şekillenecek.
YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR, KİMLER ALABİLİR?
Yoksulluk nafakası, boşanmanın ardından ekonomik açıdan yoksulluğa düşecek eşin geçimini desteklemeyi amaçlayan nafaka türüdür.
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla nafaka talebinde bulunmasına imkân tanıyor.
Mahkeme nafaka miktarını belirlerken karşı tarafın mali gücünü de dikkate alıyor. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise şart olarak aranmıyor.
Bu nedenle düzenleme yalnızca nafaka ödeyen kişileri değil, boşanmanın ardından ekonomik güçlük yaşayabilecek eşleri de yakından ilgilendiriyor.
NAFAKA HANGİ DURUMLARDA SONA ERER?
Yoksulluk nafakasının süresiz şekilde talep edilebilmesine ilişkin hüküm uzun süredir tartışılsa da mevcut sistemde nafakanın hiçbir koşulda sona ermeyeceği şeklinde bir uygulama bulunmuyor.
Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi nafakanın sona ermesi veya kaldırılması konusunda çeşitli şartlar öngörüyor.
Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin hayatını kaybetmesi durumunda nafaka kendiliğinden sona eriyor.
Nafaka alan kişinin evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya kanunda belirtilen diğer koşulların gerçekleşmesi durumunda ise mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması mümkün olabiliyor.
Tarafların mali durumlarında değişiklik yaşanması veya hakkaniyetin gerektirmesi durumunda nafaka miktarının artırılması ya da azaltılması da mahkemeden talep edilebiliyor.
AYM DAHA ÖNCE DE SÜRESİZ NAFAKAYI İNCELEMİŞTİ
Süresiz yoksulluk nafakası Anayasa Mahkemesi’nin gündemine ilk kez gelmedi.
AYM, 2012 yılında Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesine yönelik başka bir başvuruyu incelemişti.
Aynı konu 2025 yılında Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusuyla yeniden gündeme geldi. Ancak E.2025/91, K.2025/82 sayılı dosyada AYM, itiraz konusu hükmün o davada uygulanma imkânı bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu yetkisizlik nedeniyle reddetti.
Süreci değiştiren karar ise başka bir dosyada geldi.
Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine AYM, E.2025/156 sayılı dosyada konuyu yeniden değerlendirdi. Genel Kurul, 4 Haziran 2026 tarihinde verdiği E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararla Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Gerekçeli karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
MEVCUT NAFAKALAR OTOMATİK OLARAK SONA ERECEK Mİ?
Kararın ardından en fazla merak edilen konuların başında mevcut nafaka ödemelerinin durumu geliyor.
AYM kararının Resmî Gazete’de yayımlanması, mevcut yoksulluk nafakalarının bugün itibarıyla otomatik şekilde sona erdiği anlamına gelmiyor.
İptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Ayrıca mevcut nafaka kararlarının yeni dönemde nasıl ele alınacağı ve geçiş hükümlerinin nasıl uygulanacağı konusunda TBMM’nin yapacağı düzenleme belirleyici olacak.
Bu nedenle nafaka yükümlülerinin AYM kararını gerekçe göstererek mevcut ödemelerin kendiliğinden sona erdiği sonucuna varmaması gerekiyor.
YENİ NAFAKA SİSTEMİ NASIL OLACAK?
AYM’nin kararı önemli bir değişikliğin önünü açsa da yeni nafaka sisteminin bütün ayrıntıları henüz belli değil.
Yüksek Mahkeme kanundaki “süresiz olarak” ifadesini kaldırırken nafakanın kaç yıl devam edeceğine ilişkin sabit bir süre belirlemedi.
Bu noktada gözler TBMM’ye çevrilecek.
Yasama organının 30 Haziran 2027’den önce yapacağı olası düzenleme; nafakanın süresini, hâkimin değerlendireceği kriterleri ve farklı durumlarda uygulanacak esasları belirleyebilir.
Bu nedenle kamuoyunda kullanılan “nafaka tamamen kaldırıldı” veya “artık nafaka ödenmeyecek” şeklindeki ifadeler AYM kararının kapsamını doğru yansıtmıyor.
KAHRAMANMARAŞ’TA NAFAKA DAVASI OLANLAR İÇİN KRİTİK TARİH
Kahramanmaraş’ta devam eden boşanma ve nafaka davaları açısından süreç yakından takip edilecek.
Bugün için en önemli tarih 30 Haziran 2027.
Bu tarihe kadar mevcut yasal düzenleme uygulanmaya devam edecek. Sonrasındaki hukuki çerçeveyi ise AYM’nin iptal kararıyla birlikte TBMM’nin çıkaracağı yeni düzenlemeler belirleyecek.
