İslam aleminin heyecanla karşıladığı Ramazan ayında, ibadetlerini eksiksiz yerine getirmek isteyen vatandaşlar niyetin geçerlilik şartlarını araştırıyor. Orucun temel rüknü olan niyetin usulü ve vakti konusunda uzmanlar önemli uyarılarda bulunuyor.
ORUÇ TUTARKEN NİYET ETMEK ŞART MI?
İslam hukukuna göre niyet, oruç ibadetinin geçerlilik kazanması için zorunlu bir şarttır. Niyet edilmeden tutulan oruçlar dinen sahih kabul edilmez. Kişinin oruç tutma bilinciyle kalben karar vermesi niyet yerine geçer. Bu kararı dil ile ikrar etmek ise sünnet bir uygulama olarak tavsiye edilir. Vatandaşların sahur vaktinde uyanarak bir şeyler yemesi de fiili bir niyet sayılır.
NİYET ETMEYENİN ORUCU KABUL OLUR MU?
Niyet, bir eylemi sıradan bir aç kalma durumundan çıkarıp ibadete dönüştüren unsurdur. Bu sebeple niyet edilmeden tutulan oruçlar geçerliliğini yitirir. İbadetin tam manasıyla yerini bulması için kişinin mutlaka "Allah rızası için oruç tutmaya" karar vermiş olması gerekir.
ORUCA NASIL NİYET EDİLİR?
Niyetin esas merkezi kalptir. Kişinin zihninden oruç tutacağını geçirmesi yeterlidir. Ancak fıkıh alimleri, "Yarınki Ramazan orucunu tutmaya niyet ettim" şeklinde sözlü ifadeyi faziletli görür. Kaza, kefaret veya adak oruçları için ise mutlaka hangi orucun tutulacağı belirlenerek niyet edilmelidir.
NİYETİN VAKTİ NE ZAMAN BAŞLAR VE BİTER?
Ramazan orucu, nafile oruçlar ve belirli bir zamana bağlı adak oruçlarında niyet vakti geniştir. Gün batımından itibaren ertesi günün öğle vaktine (istiva vakti) kadar niyet edilebilir. Ancak öğle vaktine kadar niyet edecek kişinin imsak vaktinden itibaren orucu bozacak bir davranışta bulunmamış olması gerekir. Geceden niyetlenmek ise her zaman daha faziletli bir davranıştır.
KAZA VE KEFARET ORUÇLARINDA NİYET SÜRESİ
Kaza, kefaret ve mutlak adak oruçlarında niyet etme süresi daha kısıtlıdır. Bu tür oruçlar için güneş batımından itibaren imsak vaktine kadar niyetin tamamlanması zorunludur. Şafii mezhebine mensup olanlar ise farz oruçlar için mutlaka geceden niyetlenmelidir. Nafile oruçlarda ise öğle vaktine kadar niyet etme imkanı devam eder.
