Next
Kahramanmaraş’ın Ahır Dağı eteklerinde bulunan Cancık Mağarası, farklı dönemlere ait izleriyle kentin dikkat çeken tarihî noktaları arasında yer alıyor. Şehre hâkim konumdaki mağara, doğal kaya oluşumunun yanı sıra insan eliyle şekillendirildiğini gösteren mimari ayrıntılar barındırıyor.
Mağaranın geçmişi yalnızca yakın tarihle sınırlı kalmıyor. İçerisindeki nişler, kemer biçimleri ve yapı kalıntıları, alanın geçmişte farklı amaçlarla kullanılmış olabileceğine işaret ediyor.
CANCİK MAĞARASI'NIN MİMARİ İZLERİ
Mağaranın giriş bölümünde kaba taşlarla örülmüş, yarısı yıkılmış kubbeli ve dairesel planlı bir bölüm bulunuyor. İç kısımda ise Asur, Urartu ve Doğu Roma dönemlerini andıran kemer biçimli üç tahrip olmuş niş yer alıyor.
Yaklaşık 10 metre yüksekliğindeki anıtsal giriş ile 5-6 metre genişliğindeki bölüm, mağaranın doğal yapısının zaman içerisinde insan müdahalesiyle değiştirildiğini gösteren önemli ayrıntılar arasında bulunuyor.
YESUANTS MANASTIRI İHTİMALİ
Tarihî kaynaklarda, 29 Kasım 1114'te meydana gelen büyük Maraş depreminde 9. yüzyıl kökenli Yesuants Manastırı'nın yıkıldığı ve dönemin din adamlarının enkaz altında kaldığı aktarılıyor.
Araştırmacılar, manastırın konumunu uzun süredir inceliyor. Cancık Mağarası'ndaki kaya mezarlarını andıran nişler, mimari özellikler ve 9. yüzyıla uzanan izler, alanın Hristiyan ruhbanlar tarafından kurulmuş eski bir ibadethane ya da manastır kompleksi olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
1114 depremiyle ilişkilendirilen büyük kaya kütleleri de mağaranın çevresinde dikkat çekiyor. Ahır Dağı'ndan koparak mağaranın önüne ve yakın çevresine düştüğü düşünülen kayalar, bölgenin geçmişte büyük bir sismik hareket yaşadığını gösteren fiziksel izler arasında değerlendiriliyor.
Bu unsurlar, Cancık Mağarası'nın yalnızca bir sığınak veya ibadet alanı değil, 1114 depreminde yıkıldığı düşünülen kayıp manastırla bağlantılı bir yapı olabileceği yönündeki iddiaları güçlendiriyor.
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE ÖNEMLİ GÖREV ÜSTLENDİ
Cancık Mağarası'nın tarihi, Milli Mücadele döneminde de önem kazandı. Mağara, Kahramanmaraş'ın kurtuluş mücadelesi sırasında karargâh ve cephanelik olarak kullanıldı.
Mağarada kurulan telgraf sistemi, Maraş ile Pazarcık ve Bertiz bölgeleri arasındaki iletişimin sürdürülmesini sağladı. Ağır silahlar ve mühimmat da burada muhafaza edildi.
Bugün Cancık Mağarası'na çamlık ve makilik alanlardan geçilerek ulaşılabiliyor. Araçların bırakıldığı noktadan sonra kısa bir yürüyüşle mağaraya varılıyor.
Ahır Dağı'nın eteklerinde yer alan yapı, Kahramanmaraş manzarasının yanı sıra geçmişten taşıdığı mimari ve tarihî izlerle kentin dikkat çeken noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
