Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran hattında tırmanan askeri gerilim, dünya ekonomisinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı adeta kilitledi. 28 Şubat 2026 itibarıyla tavan yapan jeopolitik riskler, enerji koridorundaki gemi trafiğini yüzde 90 oranında azalttı.
HÜRMÜZ BOĞAZI GEMİ TRAFİĞİ NEDEN DURDU?
Küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, askeri hareketlilik nedeniyle tarihinin en sessiz günlerini yaşıyor. Şubat ayının ilk haftalarında günlük ortalama 129 olan gemi geçiş sayısı, son verilerle birlikte 9’a kadar geriledi. Denizcilik uzmanları, armatörlerin güvenlik endişesiyle rotalarını değiştirdiğini veya gemilerini güvenli limanlarda beklettiğini bildiriyor. Bölgedeki yüksek riskli atmosfer, lojistik zincirini kopma noktasına getirirken uluslararası piyasalar gelişmeleri endişeyle takip ediyor.
YÜKSÜZ GEMİLERE GEÇİŞ ÖNCELİĞİ NEDEN VERİLİYOR?
Boğazda az sayıdaki geçiş trafiğinde ilginç bir detay dikkat çekiyor. Bölgeden ayrılan 147 geminin yarısından fazlasının boş olduğu gözlemleniyor. Sigorta şirketlerinin yüklü gemiler için talep ettiği fahiş primler ve olası bir saldırıda yaşanacak devasa ekonomik kayıp, firmaları "boş geçiş" stratejisine itiyor. Yetkililer, riskin en aza indirilmesi amacıyla liman otoritelerinin yüksüz gemilere geçiş önceliği tanıdığını belirtiyor. Bu durum, hammadde ve enerji sevkiyatının fiilen durduğu anlamına geliyor.
KÜRESEL ENERJİ VE GIDA FİYATLARI NEDEN YÜKSELİYOR?
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, doğrudan küresel akaryakıt borsalarını vurdu. Petrol ve doğalgaz arzında yaşanan kesintiler, dünya genelinde enerji fiyatlarını yukarı yönlü tetikliyor. Enerji maliyetlerindeki bu artış, nakliye ve üretim giderlerine yansıyarak temel gıda ürünlerinde de fiyat artışlarına yol açıyor. Ekonomistler, ticaret rotalarındaki bu zorunlu değişimin küresel enflasyonu körükleyeceği konusunda uyarıyor.
BÖLGEDEKİ TÜRK GEMİLERİNİN DURUMU VE BAKANLIK ADIMLARI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, kriz bölgesinde Türk sahipli 14 geminin bulunduğunu açıkladı. Dışişleri Bakanlığı ile koordineli yürütülen çalışmalarda, Türk mürettebatın güvenliği öncelikli olarak takip ediliyor. Bakanlık yetkilileri, gemilerin güvenli tahliyesi için diplomatik temasların sürdüğünü ifade ediyor. Mevcut şartlarda 3 geminin operasyonel gerekçelerle bölgede kalmaya devam ettiği, diğer gemiler için ise uygun güvenlik koridorunun beklendiği kaydediliyor.
DENİZ TİCARETİNDE YENİ ROTA ARAYIŞI
Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut kriz, dünya ticaretinin alternatif rotalara olan ihtiyacını bir kez daha kanıtlıyor. Uzmanlar, jeopolitik gerilimin uzaması halinde küresel ticaret haritasının yeniden çizileceğini öngörüyor. Bölgedeki askeri hareketlilik düşmedikçe, enerji ve lojistik maliyetlerindeki dalgalanmanın sürmesi bekleniyor.
