İsviçre'nin Cenevre kentinde, Umman’ın ara buluculuğunda gerçekleştirilen İran ve ABD arasındaki dolaylı nükleer müzakerelerin ikinci turu tamamlandı. Diplomasi trafiğinin ardından açıklama yapan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tarafların temel ilkeler üzerinde mutabakata vardığını duyurdu.
TEMEL İLKELER KONUSUNDA ANLAŞTIK
Umman Büyükelçiliği rezidansında yaklaşık 2,5 saat süren görüşmelerin ardından taraflar herhangi bir basın açıklaması yapmadan ayrıldı. İran devlet medyasına konuşan Bakan Arakçi, bu turdaki görüşmelerin bir önceki aşamaya göre çok daha verimli geçtiğini vurguladı. Arakçi, her iki tarafın da uzlaşması zaman alacak katı pozisyonlara sahip olmasına rağmen, ana prensipler konusunda ortak paydaya ulaştıklarını belirtti. Taraflar, olası bir anlaşmanın teknik detaylarını içeren taslak metinleri karşılıklı olarak inceledikten sonra bir sonraki toplantının tarihini netleştirecek.
GÖRÜŞMELER AVRUPA'YA TAŞINDI
Haziran 2025’te bölgede yaşanan askeri hareketlilik ve 12 gün süren savaş nedeniyle durma noktasına gelen diplomatik süreç, Umman’ın başkenti Maskat’tan Avrupa’ya taşındı. Cenevre’deki kritik zirvede İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken, ABD tarafını Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. Heyette Trump’ın danışmanı Jared Kushner da hazır bulundu. Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi'nin koordinasyonunda yürütülen görüşmelerde, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer haklarının korunması masadaki öncelikli maddeleri oluşturdu.
URANYUM TEMEL ANLAŞMAZLIK BAŞLIĞI
Müzakerelerde ilerleme kaydedilse de uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve mevcut stokların durumu en hassas konu başlığı olmaya devam ediyor. Tahran yönetimi, nükleer kısıtlamalar karşılığında ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılmasını şart koşuyor. Washington ise İran’ın uranyum zenginleştirme sürecini durdurmasını ve yüksek düzeyli stokların ülke dışına çıkarılmasını talep ediyor. Ayrıca ABD tarafı füze programını gündeme getirmek isterken, İran heyeti nükleer dışı konuların müzakere edilemeyeceğini yineliyor. Bölgedeki askeri yığınağın ve Hürmüz Boğazı’ndaki tatbikatların gölgesinde devam eden sürecin seyrini, önümüzdeki günlerde paylaşılacak teknik raporlar belirleyecek.
ABD İLE İRAN ARASINDAKİ MÜZAKERE SÜRECİ
2025 yılındaki askeri gerilimlerin ardından kopan bağlar, Türkiye ve Umman’ın yoğun diplomatik çabalarıyla yeniden tesis edildi. 6 Şubat’ta Umman’da başlayan dolaylı temaslar, mesajların aracılar vasıtasıyla iletildiği zorlu bir süreci kapsıyor. Maskat’taki ilk turda kanalların açık tutulması konusunda varılan uzlaşı, Cenevre’de somut metinler üzerinden çalışılacak bir evreye dönüştü.
