İsrail'de 120 sandalyeli parlamentonun yeni üyelerini belirleyen genel seçimlerde oy sayım süreci kesintisiz devam ediyor. Sandık çıkış anketlerinde muhalefet blokunun gerisinde kalan Başbakan Binyamin Netanyahu, açılan sandık sayısının artmasıyla birlikte yeniden üstünlük elde etti. Merkez Seçim Komisyonunun paylaştığı son verilere göre, sandıkların yüzde 41,9'unun sayımı tamamlandı. Bu oran doğrultusunda Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 57 sandalyeye ulaşırken, Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 47 sandalyede kaldı.

İsrail'de tek başına hükümet kurmak veya koalisyon oluşturabilmek için parlamentoda en az 61 sandalyelik çoğunluk gerekiyor. Mevcut tablo, Netanyahu'nun iktidarı tek başına garantilemek adına 4 sandalyeye daha ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Muhalefet kanadı da doğrudan çoğunluk eşiğini yakalayamadığı için sandık sonuçlarından ziyade seçim sonrası kurulacak ittifaklar belirleyici bir rol oynuyor.

HÜKÜMET KİLİDİNİ ARAP PARTİLERİ ÇÖZECEK

Seçim projeksiyonları, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin kritik bir konuma yerleştiğini ortaya koyuyor. Oy sayımlarına göre Ortak Liste'nin 12, Ra'am Partisi'nin ise 4 sandalye kazanarak parlamentoda toplam 16 milletvekiliyle yer alması bekleniyor.

Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun Arap partilerinin tamamının desteğini alması durumunda, muhalefetin toplam sandalye sayısı 63'e yükseliyor. Bu matematiksel imkân muhalefete hükümet kurma kapısını aralasa da söz konusu partilerin izleyeceği nihai strateji belirsizliğini koruyor. Parti bazında yapılan değerlendirmelerde ise Netanyahu’nun Likud Partisi 28 sandalyeyle birinci sırada yer alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırayı tutuyor.

MUHALEFET LİDERLERİNDEN SERT AÇIKLAMALAR

Seçim gecesi sandık çıkış anketlerinin ardından konuşan muhalefet liderleri iktidara yönelik sert eleştiriler yöneltti. Muhalefet blokunun lideri Gadi Eisenkot, İsrail seçmeninin Netanyahu yönetimine güvenoyu vermediğini belirtti. Eisenkot, Netanyahu'yu geçiş dönemi başbakanı olarak tanımlayarak ulusal güvenliği kişisel siyasi çıkarları için kullanmaması gerektiği konusunda uyardı. Eisenkot ayrıca, zorunlu askerlik düzenlemesini merkeze alan yeni bir siyonist hükümet kurmak amacıyla görüşmelere hemen başlayacağını duyurdu.

Eski Başbakan Naftali Bennett ile Yair Lapid de mevcut koalisyonun oy kaybettiğini savundu. Bennett, değişim blokunun kendi arasında temaslara başladığını belirtirken, sabırla resmi sonuçları bekleyeceklerini vurguladı. Yair Lapid ise iktidar blokunun ağır bir yenilgi aldığını iddia etti. İktidar kanadından Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise muhalefetin zafer ilanlarını reddederek Gazze ve Batı Şeria'daki yerleşim politikalarını kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti. Muhalefetteki Demokratlar Partisi Lideri Yair Golan ise Arap partilerinin meşru birer aktör olarak koalisyon sürecine dâhil edilmesi gerektiğini savundu.

Trump'tan Netanyahu Çıkışı: Yenilgiden Ben Kurtardım
Trump'tan Netanyahu Çıkışı: Yenilgiden Ben Kurtardım
İçeriği Görüntüle

İSRAİL SİYASETİNDE MASADAKİ 3 SEÇENEK

Seçimlerin ardından ülkede 3 farklı koalisyon senaryosu öne çıkıyor:

  • Eisenkot Liderliğinde Azınlık Hükümeti: Muhalefetin dışarıdan Arap partilerinin desteğini alarak azınlık hükümeti kurması ihtimaller arasında yer alıyor. Ancak tarafların böyle bir ortaklığa onay verip vermeyeceği henüz netlik kazanmadı.

  • Netanyahu ve Eisenkot Dönüşümlü Başbakanlığı: Likud ve Yashar partilerinin yanı sıra dini partilerin katılımıyla 81 sandalyeli geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurulabilir. Ancak Eisenkot'un Netanyahu ile masaya oturmama şartı ve Ultra-Ortodoks Yahudilerin zorunlu askerlik yasasına karşı çıkması bu seçeneği zorlaştırıyor. Bölgesel güvenlik krizleri ve olası dış askeri operasyonların bu ittifakı tetikleyebileceği değerlendiriliyor.

  • Erken Seçim Kararı: Tarafların koalisyon şartlarında uzlaşamaması durumunda ülkenin yeniden sandık başına gitmesi bekleniyor.

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Sandıkların kapanmasının ardından başlayan sayım sürecinin ve olası itirazların incelenmesiyle birlikte resmi sonuçların 4 Kasım tarihine kadar kesinleşmesi öngörülüyor. Sonuçların ilanından sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma potansiyeli en yüksek adayı görevlendirecek. Görevlendirilen lider, hükümeti kurmak için 28 günlük yasal süreye sahip olacak ve ihtiyaç hâlinde 14 günlük ek süre talep edebilecek. Bu süreçte koalisyon sağlanamazsa farklı adaylar devreye girecek; 61 milletvekilinin imzasının toplanamadığı senaryoda ise parlamento feshedilerek 3 ay içinde yeni bir seçim takvimi başlatılacak.