Next
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), malulen emeklilik başvurularına ilişkin merak edilen konulara açıklık getirdi. Kurumun paylaştığı bilgilere göre, sigortalılık başlangıcından önce çalışma gücü kaybı bulunduğu tespit edilen kişiler malulen emeklilik kapsamında aylık alamıyor. Ancak bu durum, emeklilik hakkının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
SGK, gerekli sigortalılık süresi ve prim gününü tamamlayan vatandaşların yaşlılık sigortası hükümlerinden yararlanarak emeklilik hakkı elde edebileceğini belirtti.
ERKEN EMEKLİ OLAMAYANLAR KİMLER?
Malulen emeklilik sistemi, çalışma hayatı devam ederken sağlık nedeniyle önemli ölçüde iş gücü kaybı yaşayan sigortalılar için uygulanıyor. Bu kapsamda kişinin çalışma gücünün en az yüzde 60'ını sigortalı olduktan sonra kaybetmesi gerekiyor.
Kurum Sağlık Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda, sigorta başlangıcından önce malul olduğu belirlenen kişiler malulen emeklilik kapsamına alınmıyor. Bu nedenle söz konusu kişiler malullük aylığından yararlanamıyor.
MALULEN EMEKLİLİK İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?
SGK'nın açıkladığı kriterlere göre malulen emekli olabilmek için bazı temel şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
Bu şartlar şöyle sıralanıyor:
- Çalışma gücünün en az yüzde 60'ının sigortalılık başladıktan sonra kaybedilmesi,
- En az 10 yıllık sigortalılık süresinin bulunması,
- En az 1.800 gün prim ödemesinin yapılmış olması.
Sürekli bakım ihtiyacı bulunan ağır malul kişilerde ise 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmıyor. Bu durumda yalnızca prim günü koşulu dikkate alınıyor.
MALULEN EMEKLİLİKTE KURUM SAĞLIK KURULU KARARI BELİRLEYİCİ OLUYOR
Malulen emeklilik başvurularında son değerlendirmeyi Kurum Sağlık Kurulu yapıyor. Kurul, kişinin sağlık durumu ve çalışma gücü kaybını yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde inceliyor.
Başvurunun kabul edilip edilmeyeceği de bu değerlendirme sonucunda netleşiyor.
MALULEN EMEKLİ MAAŞI NE KADAR?
Malulen emekli aylığı hesaplanırken sigortalının çalışma hayatı boyunca ödenen primleri ve Prime Esas Kazanç (PEK) tutarları dikkate alınıyor.
SGK'nın paylaştığı bilgilere göre, primleri asgari ücret üzerinden yatırılan kişiler için de aylık tutarı belirli bir taban seviyenin altına düşmüyor. Güncel uygulamada en düşük malullük aylığı 23 bin 552 lira seviyesinde bulunuyor.
SİGORTA ÖNCESİ MALUL OLANLAR NASIL EMEKLİ OLABİLİR?
SGK, sigortalı olmadan önce malul olduğu belirlenen vatandaşlar için farklı bir emeklilik seçeneğinin bulunduğunu hatırlattı.
Buna göre söz konusu kişiler;
- En az 15 yıllık sigortalılık süresini tamamladığında,
- Duruma göre 3.600 ile 3.960 gün arasında değişen prim şartını karşıladığında,
yaşlılık sigortası kapsamında emeklilik hakkı elde edebiliyor.
MALULEN EMEKLİLİK VE YAŞLILIK EMEKLİLİĞİ ARASINDA FARK BULUNUYOR
SGK'nın son bilgilendirmesi, malulen emeklilik ile yaşlılık sigortası kapsamında sağlanan emeklilik uygulamalarının farklı koşullara tabi olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Bu nedenle emeklilik planlaması yapan vatandaşların başvuru öncesinde sağlık durumu, sigortalılık süresi ve prim gün sayılarını dikkatle incelemesi önem taşıyor. Kurum, nihai değerlendirmeyi Kurum Sağlık Kurulu raporları doğrultusunda yapıyor.
