Anadolu'nun kadim aşıklık geleneğini modern çağda başarıyla temsil eden Murat Çobanoğlu, sadece Kars'ın değil, tüm Türkiye'nin ortak sesi olmayı başardı. 1940 yılında Kars’ın Arpaçay ilçesinde başlayan yaşam yolculuğu, onu Türk halk müziğinin en unutulmaz simalarından biri haline getirdi. Karapapak kökenli bir ailenin ferdi olan Çobanoğlu, babası Âşık Gülistan’dan devraldığı ozanlık mirasını, kendine has üslubu ve güçlü sesiyle taçlandırdı. Özellikle "Kiziroğlu Mustafa Bey" yorumuyla hafızalara kazınan sanatçı, usta-çırak ilişkisini hayatı boyunca kutsal bir görev olarak gördü.
OZANLIK GELENEĞİNE İLK ADIM VE RÜYA HADİSESİ
Murat Çobanoğlu'nun sanat hayatı, geleneksel aşık anlatılarında sıkça rastlanan mistik bir olayla şekillendi. 1951 yılında bir yayla yolculuğu sırasında çeşme başında uyuyakalan genç Murat, rüyasında aşıklık mertebesine eriştiğini ve bu olayın ardından saz çalmaya yöneldiğini her fırsatta dile getirdi. Babası Âşık Gülistan, oğlundaki bu cevheri fark ederek ona saz çalmanın inceliklerini öğretti. İlk dönemlerinde "Devrani" ve "Yanani" mahlaslarını kullanan ozan, zamanla kendi ismiyle müsemma "Çobanoğlu" kimliğini kazandı ve bu isimle ekolleşti.
KONYA AŞIKLAR BAYRAMI VE ULUSAL BAŞARILAR
Sanatçının profesyonel kariyeri, 1966 yılından itibaren katılmaya başladığı Konya Aşıklar Bayramı ile ivme kazandı. Artvin’den Mut’a, Erzurum’dan Konya’ya kadar pek çok şehirde düzenlenen yarışmalarda birincilikler elde etti. Atışma geleneğindeki ustalığı, irticai (doğaçlama) şiir söyleme yeteneği ve toplumsal temaları işleyen eserleri sayesinde kısa sürede geniş kitlelere ulaştı. Çobanoğlu, sadece yerel bir figür olarak kalmadı; Avrupa’dan İran’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada konserler vererek Türk kültürünü uluslararası arenada temsil etti.
KARS'IN KÜLTÜREL MERKEZİ: ÇOBANOĞLU HALK OZANLARI KAHVESİ
Murat Çobanoğlu, geleneğin yaşatılması adına 1971 yılında Kars’ta "Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi"ni açtı. Bu mekan, sadece bir kahvehane değil, aşıkların buluştuğu, genç yeteneklerin usta isimlerden ders aldığı bir akademi görevi gördü. Bölgedeki kültürel canlılığı artıran bu merkez, usta-çırak ilişkisinin sönmemesini sağlayan en önemli kalelerden biri haline geldi. Ozan, burada onlarca gence rehberlik ederek aşıklık geleneğinin Anadolu topraklarında kök salmaya devam etmesini sağladı.
KİZİROĞLU MUSTAFA BEY VE SANATSAL MİRASI
Kariyeri boyunca 20’ye yakın plak ve kaset yayımlayan Çobanoğlu, iki altın plak ödülüyle başarısını tescilledi. Onu kitlelerle bütünleştiren en ikonik eseri ise şüphesiz "Kiziroğlu Mustafa Bey" türküsü oldu. Köroğlu anlatılarının bu özel parçasını kendine has Karapapak ağzıyla seslendiren ozan, eseri modern Türk müziği repertuvarının ayrılmaz bir parçası yaptı. 26 Mart 2005 tarihinde Ankara’da hayata gözlerini yuman sanatçı, memleketi Kars’ta sonsuzluğa uğurlandı. Kars Belediyesi, her yıl düzenlediği "Murat Çobanoğlu Âşıklar Bayramı" ile ulu çınarın mirasını gelecek nesillere aktarmaya devam ediyor.
