Next
ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı ortak operasyonlar ile Hürmüz Boğazı’ndaki arz endişeleri, petrol fiyatlarını küresel ölçekte son yılların en yüksek bandına yerleştirdi. Şubat ayının sonunda alevlenen çatışma ortamında Brent petrol, varil başına 100 dolar seviyesinde tutunurken, piyasanın en büyük belirleyicisi ABD Başkanı Donald Trump’ın diplomatik mesajları oldu.
DİPLOMASİ SÖYLEMLERİ FİYATLARI ŞEKİLLENDİRDİ
Mart ayından beri Trump, İran ile uzlaşının sağlandığına veya anlaşmanın çok yakın olduğuna dair 30’dan fazla kez açıklama yaptı. Bu açıklamalar, petrol fiyatlarında geçici düşüşler yaratsa da, somut bir sonucun çıkmaması ve bölgedeki gerilimin sürmesi nedeniyle fiyatlar savaş öncesi seviyelere dönmedi. Bu "belirsizlik ortamı", piyasada ne tam bir normalleşmeye ne de tam bir krize izin verdi. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ise ABD’li petrol ve doğal gaz üreticilerinin gelirlerini artırmasını sağladı.
KÜRESEL PETROL İHRACATINDA ABD LİDERLİĞİ
Enerji piyasası verileri, ABD’nin net enerji ihracatçısı konumunu güçlendirdiğini gösteriyor. Gemi takip platformu Vortexa verilerine göre, ABD’nin ham petrol ve türev ihracatı Mayıs ayında günlük 10,5 milyon varile çıkarak dünyada zirveye yerleşti. Aynı dönemde Rusya yaklaşık 7 milyon, Suudi Arabistan ise 5,9 milyon varil seviyesinde ihracat gerçekleştirdi. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla, Suudi Arabistan'ın ihracatında yaşanan düşüş, ABD’nin küresel pazardaki etkinliğini artırdı.
KAYA PETROLÜ SEKTÖRÜNDE OPERASYON HIZI ARTTI
Yüksek fiyat ortamı, ABD kaya petrolü sahalarındaki faaliyetleri de teşvik etti. Primary Vision raporlarına göre, çatışma sürecinde petrol sahalarındaki operasyonlar hız kazandı. Basınçlı pompalama kapasitesinin 2022'den bu yana en yoğun dönemini yaşaması, sektörün büyüme eğilimini doğruluyor. Rusya’nın en büyük enerji şirketi Rosneft’in yöneticisi İgor Seçin, mevcut fiyatların ABD enerji sektörüne on milyarlarca dolarlık ek gelir sağladığını dile getirerek, fiyatların korunmasının bu şirketler için ciddi bir avantaj yarattığını belirtti.
PİYASALARDA "ANLAŞMA" TRAFİĞİ VE VOLATİLİTE
Trump’ın Mart ayından bu yana süren iyimser mesajları, piyasada ciddi fiyat hareketlerine yol açtı. Özellikle 10 Mart, 23 Mart ve 17 Nisan tarihlerinde yaptığı açıklamalar sonrasında Brent petrolde yüzde 10’a varan günlük düşüşler görüldü. Ancak her seferinde diplomatik sürecin tıkanması, fiyatların yeniden yükselmesine neden oldu.
Haziran ayına gelindiğinde ise Trump’ın "anlaşma onaylanma aşamasında" ve "savaşı bitirdik" şeklindeki ifadeleri piyasada kısa süreli rahatlama sağladı. Brent petrol, 11 Haziran’da 90 dolar bandına gerilese de, yatırımcılar ve piyasa aktörleri jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkıp kalkmayacağını yakından takip ediyor.
