Next
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı kritik görüşme için Washington'a varıyor. Şi'nin ziyareti yalnızca 11 yıl aradan sonra gerçekleşmesiyle değil, aynı zamanda Trump'ın Çin liderini karşılamak için hava üssüne gitmesiyle dikkat çekiyor. Trump ve eşi Melania Trump, Şi Cinping ile eşi Pıng Liyüen'i Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews askeri üssünde karşılıyor.
Kırmızı halının serildiği törende Trump ile Şi el sıkışırken iki lider askeri bando eşliğinde milli marşları dinliyor. ABD başkanlarının yabancı devlet liderlerini genellikle Beyaz Saray'da ağırlaması nedeniyle Trump'ın doğrudan hava üssüne gitmesi protokol teamülleri açısından son derece nadir bir uygulama olarak öne çıkıyor. Kaynaklar bu tür karşılamaların on yıllardır büyük ölçüde terk edildiğini vurguluyor.
İKİ ÜLKE ARASINDAKİ STRATEJİK İLİŞKİLER VE MESAJLAR
Şi Cinping, ABD topraklarına ayak basmasının ardından iki ülke arasındaki ilişkilere yönelik ılımlı mesajlar veriyor. Çin ile ABD'nin rakip değil, küresel ölçekte ortak olması gerektiğini belirten Şi, iki ülkenin kalkınma hedeflerinin birbirini tamamlayabileceğini savunuyor.
Çin lideri, Pekin ile Washington arasında işbirliğini temel alan ve stratejik istikrarı güçlendirecek kalıcı bir ilişkinin kurulmasını istiyor. Şi'nin bu hamlesi, iki ülke arasında ticaretten teknolojiye, yapay zekadan uluslararası güvenliğe kadar pek çok alanda kıyasıya rekabetin sürdüğü hassas bir döneme denk geliyor. Şi, Washington'a en son resmi ziyaretini 2015 yılında gerçekleştiriyor.
EKONOMİK VE JEOPOLİTİK BAŞLIKLAR GÜNDEMDE
Trump ile Şi'nin gerçekleştireceği kapsamlı zirvenin gündemi oldukça yoğun başlıklar barındırıyor. İki ülke arasındaki tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve kritik nadir toprak elementleri ekonomik başlıkların merkezinde yer alıyor. Bunun yanında İran ve Orta Doğu'daki gelişmeler ile yapay zekadaki rekabet masadaki diğer önemli maddeleri oluşturuyor.
Washington ile Pekin yönetimi İran konusunda farklı yaklaşımlar benimsiyor. ABD İran'a yönelik sert yaptırım politikasını sürdürürken, Çin Tahran ile ekonomik ilişkilerini tamamen kesmiyor. Bu durum zirvede ele alınan anlaşmazlık alanları arasında bulunuyor. Ayrıca enerji güvenliği ve Orta Doğu'daki hareketliliğin küresel ticaret üzerindeki etkileri her iki ülkenin ekonomi kurmayları tarafından yakından takip ediliyor.
YAPAY ZEKA VE TEKNOLOJİ REKABETİ
İki küresel güç arasındaki en büyük rekabet alanlarından birini yapay zeka ve gelişmiş çip teknolojileri oluşturuyor. Washington yönetimi Çinli şirketlerin ileri Amerikan teknolojilerine erişimini sınırlamak için çeşitli adımlar atarken, Pekin bu kısıtlamalara karşı çıkıyor.
Amerikalı bazı yapay zeka şirketleri, Çinli rakiplerinin damıtma adı verilen yöntemlerle Amerikan modellerinin yeteneklerinden faydalandığını savunuyor. Bu tartışmalar teknolojiyi yalnızca ticari bir rekabet olmaktan çıkarıp ulusal güvenlik meselesi haline getiriyor.
BUSAN MUTABAKATI VE YENİ EKONOMİK SÜREÇ
Zirve öncesinde iki ülke arasındaki ekonomik temaslardan somut sonuçlar çıkıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD ile Çin'in Busan mutabakatını 10 Ocak 2027 tarihine kadar uzatma konusunda anlaştığını duyuruyor.
Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile New York'ta yaklaşık 12 saat süren bir görüşme gerçekleştiriyor. Taraflar, küçük adımlar yerine daha geniş kapsamlı bir ticaret anlaşmasının mümkün olup olmadığını değerlendiriyor. Busan mutabakatının süresinin uzatılması, Trump ile Şi'nin görüşmesi öncesinde taraflara müzakereleri sürdürmek için önemli bir zaman kazandırıyor.
