Next
İstanbul Maltepe ilçesindeki Cevizli Mahallesi Doğu Sokak üzerinde yer alan yedi katlı binanın ilk üç katı henüz belirlenemeyen bir sebepten dolayı çöktü. Yaşanan bu olay enkaz altında kalan kişilere ulaşmak için arama kurtarma ekiplerinin çalışma başlatmasına yol açarken iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Bu facia megakent genelindeki eski yapış süreçlerini, dayanıksız kolonları ve genel yapı güvenliğini tekrar tartışma masasına taşıdı.
Resmi verilere göre İstanbul genelinde kendiliğinden yıkılma riski barındıran bin 238 yapı bulunuyor. Maltepe'deki çökme felaketi pek çok ilçedeki bu tehlikeyi yeniden gözler önüne serdi. Vatandaşlar evlerinin şiddetli bir depreme karşı dayanıklı olup olmadığını öğrenmek amacıyla arayışa koyuldu.
E-DEVLET ÜZERİNDEN RİSKLİ YAPI SORGULAMA YOLLARI
Yaşanan çöküşün hemen ardından binlerce kişi oturdukları konutların risk durumunu incelemek için e-Devlet sistemine akın etti. Yoğun talepler dijital platformda erişim yoğunluğu yarattı. Ev sahipleri kişisel hesapları üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetlerine girerek taşınmaz kayıtlarını inceliyor. Bu ekranda mülk hakkında daha önceden alınmış bir riskli yapı kararı bulunup bulunmadığı netleşiyor.
Tapu kayıtlarında herhangi bir riskli yapı şerhinin yer almaması binanın kesin olarak depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor. Şerh bulunmama durumu, yapıda daha önce resmi bir tespit çalışması yapılmadığını ya da yapılan incelemenin tapuya işlenmediğini gösteriyor. Dolayısıyla bu dijital sorgulamalar binanın bugünkü dayanıklılığını tam olarak kanıtlayan teknik bir test niteliği taşımıyor.
KİRACILAR VE EV SAHİPLERİ İÇİN BİNA İNCELEME SÜREÇLERİ
e-Devlet üzerinden tapu bilgisi sorgulama adımlarını yalnızca mülk sahipleri uygulayabiliyor. Kiracılar ise oturdukları meskenin risk durumunu öğrenmek adına ev sahiplerinden gerekli resmi belgeleri talep ediyor. Uzmanlar, vatandaşların kiralama sürecinden önce binaların risk kayıtlarını mutlaka kontrol etmesini tavsiye ediyor.
Binasının sağlamlığından endişe duyan kat malikleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onaylı kurum ve kuruluşlara müracaat ediyor. Bakanlık listesinde yer alan belediyeler, meslek odaları, üniversiteler ve özel firmalar binalarda teknik inceleme gerçekleştiriyor. Resmi risk tespitinin masraflarını kat malikleri karşılıyor ve başvuru için bütün maliklerin ortak imzası aranmıyor, tek bir malikin müracaatı yeterli oluyor.
KAROT TESTİ VE BİNA DAYANIKLILIĞININ ÖLÇÜLMESİ
Binaların deprem direncini ölçmek için uygulanan yöntemlerin başında karot testi geliyor. Uzmanlar binanın taşıyıcı betonarme elemanlarından numuneler alarak laboratuvar ortamında inceleme yapıyor. Belediyeler eliyle yapılan ön taramalar kısa sürede sonuç verirken detaylı laboratuvar incelemeleri daha uzun sürüyor.
Süreçten önce vatandaşların ilgili belediyeden binanın onaylı projesini temin etmesi teknik incelemelerin sıhhati açısından önem taşıyor. Karot numunesi alınmasının binaya zarar verdiği yönündeki kaygılara da değinen uzmanlar, usulüne uygun yapılan işlemlerin ardından açılan boşlukların yüksek dayanımlı harçlarla titizlikle doldurulduğunu vurguluyor.
