Fransız matematikçi Cédric Villani, diferansiyel geometri ve matematiksel fizik branşlarındaki çalışmalarıyla küresel bir şöhrete sahip bulunuyor. Bilim dünyasının en prestijli ödülü kabul edilen Fields Madalyası’nı 2010 yılında kazanan Villani, yenilikçi teorileriyle modern matematiğe yön veren isimler arasında yer alıyor. Akademik başarılarının yanı sıra bilim iletişimi ve popüler bilim çalışmalarıyla da tanınan profesör, uzun yıllar önemli araştırma enstitülerini yönetti. Ancak son dönemde küresel çapta infial yaratan Jeffrey Epstein dosyasıyla adının anılması, Villani’nin bilimsel kariyerinden ziyade etik duruşunun sorgulanmasına yol açıyor.
ODTÜ’DEKİ ETKİNLİK SÜRECİ VE PROTESTOLARIN KAYNAĞI
ODTÜ Rektörlüğü, üniversitenin kuruluş yıl dönümü etkinlikleri çerçevesinde Cédric Villani’yi özel bir ders vermesi için Ankara’ya davet etti. ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde yapılması planlanan bu buluşma, öğrencileri ve akademisyenleri seçkin bir bilim insanıyla bir araya getirmeyi hedefliyordu. Fakat etkinlik takvimi netleştiği andan itibaren sosyal medya ve kampüs gruplarında Villani’nin geçmişine dair itirazlar yükselmeye başladı. Öğrenciler, Villani’nin çocuk istismarı suçundan hüküm giyen Jeffrey Epstein ile geçmişte iletişim kurduğuna dair iddiaları gündeme taşıyarak rektörlüğe tepki gösterdi.
ÖĞRENCİLERİN ETİK TEPKİSİ VE BASIN AÇIKLAMASI
Etkinlik saati yaklaşırken Kültür ve Kongre Merkezi önünde toplanan çok sayıda ODTÜ öğrencisi, akademik etik değerlere vurgu yapan bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Grup adına yapılan konuşmalarda, üniversitelerin sadece teknik bilgilerin aktarıldığı mekanlar değil, aynı zamanda toplumsal ahlakın ve etik duruşun kalesi olduğu belirtildi. İstismar suçlarıyla doğrudan veya dolaylı ilişkisi bulunan figürlerin ODTÜ çatısı altında ağırlanmasını reddeden öğrenciler, "Akademi istismarı aklayamaz" mesajını verdi. Protestoların şiddetini artırması ve salon katılımının boykot edilmesi üzerine, program planlandığı şekilde icra edilemedi.
CÉDRİC VİLLANİ VE JEFFREY EPSTEİN BAĞLANTISI İDDİALARI
Tartışmaların merkezinde yer alan iddialar, Cédric Villani’nin Jeffrey Epstein ile olan geçmişteki kişisel yazışmalarına ve görüşmelerine dayanıyor. Reşit olmayan çocuklara yönelik cinsel istismar ağı kurduğu kesinleşen Epstein ile Villani’nin bir dönem yakın iletişimde olduğuna dair basına yansıyan haberler, akademik çevrelerde rahatsızlık yaratıyor. Henüz hakkında bir yargı kararı bulunmasa da Villani’nin Epstein’ı evinde ağırladığına yönelik iddialar, özellikle genç kuşak öğrenciler tarafından kabul edilemez bulunuyor. Bu durum, bilimsel yetkinliğin etik sorumlulukların önüne geçip geçemeyeceği sorusunu akademik çevrelerin bir numaralı gündem maddesi haline getiriyor.
ETKİNLİĞİN İPTALİ VE ÜNİVERSİTE KAMUOYUNUN DURUŞU
Kampüste oluşan yoğun protesto atmosferi ve öğrencilerin salon girişlerini engellemesi sonucunda Cédric Villani, sunumunu gerçekleştiremeden üniversiteden ayrılmak zorunda kaldı. ODTÜ yönetimi konuyla ilgili sessizliğini korurken, yaşanan olay Türkiye’deki diğer üniversiteler için de bir emsal teşkil ediyor. Bir kesim akademik özgürlüğün kısıtlandığını savunurken, büyük bir çoğunluk üniversitelerin davetli listelerini oluştururken kişilerin toplumsal sicillerini ve etik geçmişlerini titizlikle incelemesi gerektiğini savunuyor. ODTÜ’de yaşanan bu süreç, bilim dünyasındaki "prestij mi, etik mi?" tartışmasını uzun süre canlı tutacak gibi görünüyor.
