Next
Milyonlarca sürücüyü ilgilendiren ehliyet düzenlemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda görüşülmeye devam ediyor. Karayolları Trafik Kanunu'nda değişiklik öngören teklifin ilk yedi maddesi kabul edildi. Kabul edilen maddeler arasında aday sürücülük sistemine ilişkin yeni hükümler de yer aldı. Düzenleme henüz yasalaşmadı ancak teklif, aday sürücülük süresi ile ehliyet iptaline ilişkin kuralları doğrudan kanun kapsamına almayı hedefliyor.
EHLİYET DÜZENLEMESİ YASALAŞTI MI?
Hayır. TBMM Genel Kurulu, kanun teklifinin yalnızca ilk yedi maddesini kabul etti. Teklifin kalan maddeleri henüz görüşülmedi ve Genel Kurul tarafından oylanmadı.
Yeni kuralların yürürlüğe girmesi için teklifin tamamının Meclis'te kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu süreç tamamlanmadan düzenleme uygulanmayacak.
TBMM Başkanvekili Celal Adan, yedinci maddenin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verdi. Komisyonun yerini almaması üzerine Genel Kurul çalışmaları daha sonraki oturuma bırakıldı.
EHLİYET DÜZENLEMESİ NEDEN GÜNDEME GELDİ?
Düzenlemenin temelinde Anayasa Mahkemesi'nin verdiği iptal kararı bulunuyor.
Mahkeme, aday sürücülük sisteminde uygulanacak yaptırımların kanunda açık biçimde düzenlenmediğine dikkat çekti. Ehliyet iptaline ilişkin yetkinin tamamen yönetmeliğe bırakılmasını hukuki güvenlik ilkesine aykırı bulan Yüksek Mahkeme, mevcut hükmü iptal etti.
Hazırlanan yeni teklif, yönetmelikte yer alan aday sürücülük kurallarını doğrudan Karayolları Trafik Kanunu'na ekleyerek bu hukuki boşluğu gidermeyi amaçlıyor.
ADAY SÜRÜCÜLÜK SÜRESİ KAÇ YIL OLACAK?
Teklifte kabul edilen maddeye göre ilk kez sürücü belgesi alanlar ile herhangi bir nedenle ehliyeti iptal edildikten sonra yeniden belge almaya hak kazanan kişiler, ehliyetlerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü statüsünde olacak.
Mevcut uygulamada aday sürücülük süresi en az bir yıl olarak belirleniyor ve ayrıntılar yönetmelikle düzenleniyordu. Yeni düzenleme ise iki yıllık süreyi doğrudan kanun hükmü hâline getiriyor.
HANGİ İHLALLER EHLİYETİN İPTALİNE YOL AÇACAK?
Teklifte yer alan düzenlemeye göre aday sürücüler, iki yıllık süre içinde belirlenen ihlalleri yapmaları hâlinde sürücü belgelerini kaybedecek.
Ehliyet iptaline neden olacak başlıca durumlar şöyle sıralanıyor:
- Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren trafik ihlallerini yapmak
- Toplam 75 ceza puanına ulaşmak
- Araç türü fark etmeksizin 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak
- Dönüş kuralları, yayalara ilk geçiş hakkı ve emniyet kemeri gibi koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin kuralları üç kez ihlal etmek
Trafik mevzuatında sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına neden olan drift ve makas atma gibi ağır ihlaller de bu kapsamda değerlendiriliyor.
ADAY SÜRÜCÜLER İÇİN ALKOL SINIRI DEĞİŞİYOR
Teklif, aday sürücüler için alkol sınırını tek ölçüde topluyor.
Mevcut uygulamada hususi otomobiller için 0,50 promil, ticari araçlar için ise 0,20 promil sınırı uygulanıyor. Yeni düzenleme yürürlüğe girerse aday sürücüler, kullandıkları araç türüne bakılmaksızın en fazla 0,20 promil alkol sınırına tabi olacak.
EHLİYETİ İPTAL EDİLENLER BELGELERİNİ NASIL GERİ ALACAK?
Ehliyeti iptal edilen aday sürücüler, yeniden sürücü belgesi alabilmek için belirlenen şartları yerine getirmek zorunda kalacak.
Bu kapsamda adaylardan şu koşullar istenecek:
- Sürücü kursuna yeniden kayıt yaptırmak
- Teorik ve direksiyon sınavlarını başarıyla tamamlamak
- Psikoteknik değerlendirmeden geçmek
- Psikiyatri uzmanından sürücülüğe engel sağlık sorunu bulunmadığına ilişkin rapor almak
- Kesilen idari para cezalarını tamamen ödemek
- Kanunda öngörülen bekleme süresini tamamlamak
161 BİNDEN FAZLA ADAY SÜRÜCÜNÜN EHLİYETİ İPTAL EDİLDİ
Kanun teklifinin etki analizine göre 2017 yılından 17 Haziran 2026 tarihine kadar 161 bin 347 aday sürücünün ehliyeti iptal edildi.
Verilere göre iptallerin en önemli nedeni alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanılması oldu.
TBMM'DE KABUL EDİLEN İLK YEDİ MADDEDE BAŞKA HANGİ DÜZENLEMELER YER ALIYOR?
Genel Kurul'da kabul edilen ilk yedi madde yalnızca ehliyet düzenlemesini kapsamıyor.
Teklif kapsamında ayrıca;
- Nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik damga vergisi teşvikleri düzenleniyor.
- Bazı kamu görevlerine atanmak için gereken hizmet süresi beş yıldan on yıla çıkarılıyor.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu'nda değişiklik yapılarak hava aracı kazalarında yürütülecek kurtarma ve yardım faaliyetlerinin uluslararası standartlara uyumu güçlendiriliyor.
- Sinema filmlerine yönelik desteklerin döner sermayeden karşılanmasını öngören madde ise verilen önergeyle teklif metninden çıkarılıyor.
Teklifin kalan maddeleri TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmeye devam edecek. Düzenleme, tüm yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
