Next
Sosyal güvenlik sisteminde eksik prim günlerini tamamlamak isteyen sigortalılar için kritik bir dönem başlıyor. Askerlik borçlanması, doğum borçlanması veya Bağ-Kur ihya işlemlerini takvime alan vatandaşlar, yeni yılda yürürlüğe girecek asgari ücret zammı nedeniyle daha yüksek maliyetlerle karşılaşıyor. Brüt asgari ücrete endeksli hesaplanan prim tutarları, yeni yıl düzenlemesiyle birlikte önemli oranda artış gösteriyor. Süreci erteleyen sigortalılar, sadece bir yıllık erteleme karşılığında on binlerce lira ek külfet üstleniyor.
YENİ PRIM ORANLARI MALİYETLERİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Resmi Gazete’de yayımlanan 7566 sayılı Kanun çerçevesinde borçlanma oranlarında yeni bir dönem başladı. Yasal düzenleme, askerlik ve diğer hizmet borçlanmalarındaki prim oranını yüzde 32 seviyesinden yüzde 45 seviyesine çıkardı. Benzer şekilde Bağ-Kur bünyesinde durdurulan sigortalılık sürelerinin ihyasında uygulanan oran da yüzde 34,75 düzeyinden yüzde 45 seviyesine yükseldi. Doğum borçlanması yapan sigortalılar için ise yüzde 32 oranı geçerliliğini koruyor. Günlük brüt asgari ücretin 1.101 lira, üst sınırın ise 9 bin 909 lira olduğu mevcut tabloda, alt sınırdan işlem yapanlar askerlik borçlanması ve Bağ-Kur ihyası için günlük 495,45 lira ödeme gerçekleştiriyor. Bu durum aylık maliyeti 14 bin 863,50 liraya, yıllık maliyeti ise 178 bin 362 liraya taşıyor. 18 aylık askerlik borçlanması ise güncel rakamlarla 267 bin 543 liraya karşılık geliyor. Doğum borçlanmasında ise en düşük günlük ödeme 352,32 lira, aylık ödeme ise 10 bin 569,60 lira olarak uygulanıyor.
ENFLASYON TAHMİNİ HESAPLARI DEĞİŞTİRİYOR
Orta Vadeli Program bünyesinde ilan edilen yüzde 28,4 düzeyindeki yıl sonu enflasyon tahmini, Ocak ayında gerçekleşebilecek muhtemel artışı göz önüne seriyor. Asgari ücretin bu tahmine paralel şekilde artması durumunda günlük borçlanma maliyeti 636,16 liraya, aylık tutar ise 19 bin 084,73 liraya ulaşıyor. Senaryonun gerçekleşmesi halinde 1 yıllık ihyanın maliyeti 229 bin 16 liraya yükseliyor ve yıllık maliyet farkı 50 bin 654 lirayı buluyor. 18 aylık askerlik borçlanmasının bedeli 343 bin 525 liraya çıkarken, doğum borçlanmasının aylık yükü 13 bin 571 liraya erişiyor. Ekonomi yönetimi asgari ücret artış oranını henüz netleştirmediği için mevcut rakamlar öngörü niteliği taşıyor.
YASAL BAŞVURU VE ÖDEME SÜRELERİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu, hizmet borçlanması talebinde bulunan vatandaşlara borç tutarını yazılı olarak tebliğ ediyor. Sigortalıların bu tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödemeyi tamamlaması gerekiyor. Bağ-Kur ihyası yapacak kişiler için ise bu ödeme süresi 3 ay olarak uygulanıyor. Belirlenen yasal süreler içinde yapılmayan ödemeler başvuruyu geçersiz kılıyor. Hizmet borçlanmasında vatandaşlar ihtiyaç duydukları gün sayısı kadar kısmi borçlanma imkanından yararlanabiliyor. Buna karşın Bağ-Kur ihyasında durdurulan sürelerin tamamını ihya etme şartı bulunuyor.
SON 2 BİN 520 GÜN KURALI EMEKLİLİK STATÜSÜNÜ BELİRLİYOR
Birden fazla statüde prim ödeyen ve 2008 yılı öncesinde sigorta girişi bulunan çalışanlar için son 7 yıllık hizmet süresi belirleyici bir rol oynuyor. Son 2 bin 520 günlük prim ödemesi içinde en az 1.261 günü SSK statüsünde geçiren sigortalılar, emeklilik işlemlerini SSK şartlarına göre tamamlıyor. Bağ-Kur kapsamındaki eksik günlerini SSK statüsünde borçlanarak tamamlayan sigortalılar, bu yöntemle daha az prim günüyle emeklilik hakkı kazanıyor.
