Binlerce yıllık geçmişe sahip Kahramanmaraş’ın bugünkü idari yapısı uzun bir süreçte şekillendi. Kentteki bazı ilçeler Osmanlı döneminde kaza olarak yönetilirken, bazı ilçeler Cumhuriyet döneminde kuruldu. Onikişubat ve Dulkadiroğlu ise büyükşehir düzenlemesiyle 2012 yılında oluşturuldu.
Kahramanmaraş bugün 11 ilçeden oluşuyor. İlçelerin bugünkü idari yapısına hangi tarihlerde kavuştuğu ise birbirinden farklı.
AFŞİN 1944’TE İLÇE OLDU
Tarihi MÖ 4000'lere kadar uzanan Afşin, farklı dönemlerde Arabissos, Efsus ve Yarpuz adlarıyla anıldı. Selçuklu döneminde bölgeye yerleşen Türklerin ardından ilçe, Osmanlı döneminde Elbistan’a bağlı bir bucak merkezi olarak yönetildi.
Afşin, 2 Ağustos 1944 tarihli ve 4642 sayılı kanunla ilçe merkezi oldu. Resmî kayıtlarda ilçenin kuruluşu 1944 yılına dayandırılıyor.
ANDIRIN 1925’TE YENİDEN İLÇE TEŞKİLATINA KAVUŞTU
Andırın’ın tarihi Dulkadiroğulları dönemine kadar uzanıyor. 1515’te Osmanlı hâkimiyetine giren bölge, sonraki yıllarda farklı idari düzenlemelerden geçti.
Andırın, Osmanlı döneminde ilçe teşkilatına sahipti ancak 1908’de bu teşkilat kaldırılarak Göksun’a bağlı nahiye haline getirildi.
Milli Mücadele dönemindeki rolünün ardından Andırın, 1925 yılında yeniden ilçe teşkilatına kavuştu.
ÇAĞLAYANCERİT 1987’DE İLÇE OLDU
Kahramanmaraş’ın güneydoğusundaki Çağlayancerit’in adı, bölgede yaşayan Cerit Türkmenleriyle ilişkilendiriliyor.
İlçenin bugünkü idari statüsünün başlangıcı Cumhuriyet dönemine dayanıyor. Çağlayancerit, 4 Temmuz 1987 tarihli ve 3392 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuştu. Kanun, aynı tarihte Resmî Gazete’de yayımlandı.
DULKADİROĞLU 2012’DE KURULDU
Kahramanmaraş’ın merkez ilçelerinden Dulkadiroğlu, diğer birçok ilçeden farklı olarak eski bir kaza veya sancak merkezinin devamı şeklinde değil, büyükşehir düzenlemesi kapsamında oluşturuldu.
6 Aralık 2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6360 sayılı kanunla Kahramanmaraş büyükşehir statüsüne geçti ve merkez ilçe idari olarak Dulkadiroğlu ile Onikişubat olmak üzere iki ilçeye ayrıldı.
Dulkadiroğlu Kaymakamlığı da ilçenin söz konusu kanunla kurulduğunu belirtiyor.
EKİNÖZÜ 1990’DA İLÇE STATÜSÜ KAZANDI
Ekinözü’nün eski adı Cela olarak biliniyordu. Yerleşim, Cumhuriyet döneminde köy statüsündeyken 1958 yılında belediye teşkilatına kavuştu.
1 Ocak 1983'te Cela'nın adı Ekinözü olarak değiştirildi.
Ekinözü, 20 Mayıs 1990 tarihli ve 3644 sayılı kanunla ilçe haline getirildi. Ancak ilçenin fiili olarak ilçe statüsünü kazanması 19 Eylül 1991 tarihinde gerçekleşti.
ELBİSTAN CUMHURİYET’TEN ÖNCE KAZA İDİ
Kahramanmaraş’ın en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Elbistan’ın tarihi MÖ 4000'lere kadar uzanıyor.
Elbistan, Hititlerden Roma ve Bizans dönemlerine, Selçuklulardan Dulkadiroğulları ve Osmanlı dönemine kadar birçok uygarlığın yönetiminde kaldı. Dulkadiroğulları Beyliği döneminde yaklaşık 130 yıl başkentlik yapan Elbistan, 1515'te Osmanlı hâkimiyetine girdi.
Osmanlı döneminde Maraş'ın idari yapısı içerisinde yer alan Elbistan, 1522 yılında Maraş'ın kazası haline getirildi. Bu nedenle Elbistan'ın bugünkü anlamdaki ilçe geçmişi Cumhuriyet döneminden çok daha eskiye uzanıyor.
GÖKSUN 1907’DE KAZA OLDU
Göksun'un tarihi de oldukça eski dönemlere uzanıyor. Osmanlı döneminde uzun süre nahiye olarak yönetilen Göksun, farklı dönemlerde Elbistan ve Andırın gibi idari merkezlere bağlandı.
Tarihî kayıtlara göre Göksun, 21 Kasım 1907 tarihinde Sultan II. Abdülhamid'in iradesiyle kaza, yani ilçe statüsüne getirildi.
Böylece Göksun, Cumhuriyet'in ilanından önce ilçe statüsüne kavuşan Kahramanmaraş ilçeleri arasında yer aldı.
NURHAK 1990’DA İLÇE OLDU
Adını eteklerinde kurulduğu Nurhak Dağı'ndan alan ilçenin yerleşim geçmişi oldukça eski.
Cumhuriyet döneminde Elbistan'a bağlı bir köy olan Nurhak, 16 Mayıs 1971'de belediye teşkilatına kavuşarak belde statüsüne geçti.
Nurhak, 20 Mayıs 1990 tarihli ve 3644 sayılı kanunla ilçe statüsü kazandı.
ONİKİŞUBAT 2012’DE KURULDU
Kahramanmaraş'ın merkez ilçelerinden Onikişubat'ın kuruluşu, 2012 yılında çıkarılan büyükşehir kanunuyla gerçekleşti.
6 Aralık 2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı kanun kapsamında Kahramanmaraş'ın merkez ilçesi ikiye ayrıldı ve Onikişubat ile Dulkadiroğlu ilçeleri oluşturuldu.
Onikişubat Kaymakamlığı, kaymakamlığın 27 Ağustos 2013 tarihinden itibaren faaliyete geçtiğini belirtiyor.
PAZARCIK 1877’DE KAZA OLDU
Kahramanmaraş'ın güneyindeki Pazarcık'ın yerleşim geçmişi tarih öncesi dönemlere kadar uzanıyor. Bölgede yapılan arkeolojik araştırmalarda MÖ 6500-5000 yıllarına tarihlenen buluntulara da rastlandı.
Pazarcık, Osmanlı döneminde uzun süre nahiye olarak yönetildi. 1877 yılında kaza teşkilatı kuruldu. İlçenin belediye teşkilatı ise 1917 yılında oluşturuldu.
Pazarcık, 1933 yılında kısa süreliğine Antep iline bağlı kaza durumuna getirildi. 12 Ocak 1944'te yeniden Maraş'a bağlandı.
TÜRKOĞLU 1960’TA İLÇE OLDU
Bugünkü Türkoğlu'nun eski adı Eloğlu olarak biliniyordu. İlçenin yerleşim tarihinin yaklaşık 160 yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirtiliyor.
Bölgeye özellikle Tecirli aşiretinin yerleşmesiyle yerleşim gelişti. Eloğlu, 1944 yılında nahiye oldu.
20 Nisan 1960 tarihli 7033 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuşan yerleşimin adı da Türkoğlu olarak değiştirildi. Böylece Türkoğlu, Kahramanmaraş'ın Cumhuriyet döneminde ilçe olan merkezlerinden biri oldu.
KAHRAMANMARAŞ’IN 11 İLÇESİNİN İLÇE OLMA SÜRECİ
Kahramanmaraş'ın bugünkü 11 ilçesinin ilçe veya kaza statüsüne geçiş tarihleri farklı dönemlere yayılıyor:
- Pazarcık: 1877
- Göksun: 1907
- Andırın: 1925'te yeniden ilçe teşkilatına kavuştu
- Afşin: 1944
- Türkoğlu: 1960
- Çağlayancerit: 1987
- Ekinözü: 1990; fiilî ilçe teşkilatı 1991
- Nurhak: 1990
- Dulkadiroğlu: 2012
- Onikişubat: 2012
- Elbistan: Cumhuriyet öncesinde kaza statüsündeydi
Next





