Next
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş’ta düzenlediği basın toplantısında 6 Şubat depremlerinin ardından kültürel mirasın korunması ve yeniden ayağa kaldırılması için yürütülen çalışmaları açıkladı. Deprem bölgesindeki kültürel miras yatırımlarının toplamda 34 milyar liraya ulaşmasının beklendiğini belirten Ersoy, Kahramanmaraş’taki tarihi alanlara ilişkin projeler hakkında da bilgi verdi.
11 İLDE KÜLTÜREL MİRAS İÇİN 12,2 MİLYAR LİRALIK KAYNAK
Bakan Ersoy, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla yürütülen restorasyon, proje ve uygulama çalışmalarına bugüne kadar 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak aktarıldığını açıkladı.
Deprem bölgesindeki taşınmaz kültür varlıklarına yönelik çalışmalar kapsamında 79 işin tamamlandığını, 17 işin devam ettiğini ve 4 işin ise ihale sürecinde bulunduğunu belirten Ersoy, şehirlerin yeniden inşasında tarihi dokunun korunmasının da önemli olduğunu vurguladı.
Bakan Ersoy, deprem sonrası yürütülen çalışmaların yalnızca hasarlı yapıların onarılmasından ibaret olmadığını belirterek, kentlerin tarihi kimliğinin ve kültürel hafızasının da korunmasının hedeflendiğini ifade etti.
KAHRAMANMARAŞ KALESİ İÇİN ÇALIŞMALAR TAMAMLANDI
Kahramanmaraş’taki çalışmalara da değinen Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesiyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmaların tamamlandığını açıkladı.
Kentin tarihi dokusuna yönelik çalışmaların bununla sınırlı olmadığını belirten Ersoy, Kurtuluş Mahallesi’nde etaplar halinde çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Projeleri tamamlanan tescilli yapıların restorasyonlarına da başlanacağını aktaran Ersoy, Kahramanmaraş’ın önemli tarihi alanları arasında yer alan Germenik Antik Kenti ve Belediye Çarşısı için koruma ve ziyaret odaklı proje çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.
“BİR ŞEHRİ AYAĞA KALDIRMAK HAFIZASINI DA AYAĞA KALDIRMAKTIR”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, deprem sonrası kültürel mirasın yeniden ihya edilmesinin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bir şehri yeniden inşa etmek yalnızca binaları yapmak değildir. Bir şehri ayağa kaldırmak onun hafızasını, kimliğini, kültürünü ve tarihini de ayağa kaldırmaktır.”
Ersoy, bu anlayış doğrultusunda deprem bölgesindeki kültür varlıklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
1.608 TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIĞINA DESTEK
Deprem sonrasında kamuya ait kültür varlıklarının yanı sıra vatandaşların mülkiyetindeki tescilli yapıların da desteklendiğini açıklayan Ersoy, 11 ilde toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığı için sözleşme imzalandığını söyledi.
Bu çalışmaların;
- 1.297 proje yardımı
- 311 uygulama yardımı
olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığını kapsadığını belirten Ersoy, destek programının büyüklüğünün 2 milyar 140 milyon lirayı aştığını ifade etti.
Bakan Ersoy, söz konusu rakamın başlangıç olduğunu ve desteklerin artarak devam edeceğini söyledi.
KÜLTÜR ENKAZI TEK TEK KAYIT ALTINA ALINDI
Depremlerde ağır hasar gören veya yıkılan tarihi yapılardan geriye kalan mimari parçaların korunmasına da önem verildiğini belirten Ersoy, kültür enkazının ayrıştırılması ve belgelenmesinin deprem sonrasındaki öncelikli çalışmalardan biri olduğunu söyledi.
Tarihi yapılarda kullanılan taş, ahşap ve diğer mimari unsurların geçmişten günümüze ulaşan belgeler niteliğinde olduğunu ifade eden Ersoy, bu parçaların korunmasının restorasyon sürecindeki önemine dikkat çekti.
VAKIF ESERLERİ İÇİN 22 MİLYAR LİRALIK BÜTÇE
Vakıflar Genel Müdürlüğünün deprem bölgesindeki çalışmalar için 22 milyar liralık bütçe ayırdığını açıklayan Ersoy, 11 ili kapsayan çalışmalarda teknik ekiplerin yanı sıra ICOMOS Türkiye Milli Komitesi uzmanlarıyla da hasar tespitleri gerçekleştirildiğini belirtti.
Deprem bölgesindeki 678 vakıf kültür varlığının tek tek incelendiğini aktaran Ersoy, yapılan tespitlerde;
- 31 eserin tamamen yıkıldığı veya göçtüğü,
- 144 eserin ağır hasarlı olduğu,
- 104 eserin orta hasarlı olduğu,
- 98 eserin hafif hasarlı olduğu,
- 301 vakıf kültür varlığının ise depremi hasarsız atlattığı
belirlendiğini açıkladı.
377 ESERİN 209’UNDA ÇALIŞMALAR TAMAMLANDI
Vakıflar Genel Müdürlüğünün sözleşmeli işleri kapsamında deprem bölgesinde yürütülen çalışmaların 377 eser ve parsel ölçeğine ulaştığını belirten Ersoy, bunların 209’unda restorasyon ve ihya çalışmalarının tamamlandığını açıkladı.
Kalan çalışmaların belirlenen takvim doğrultusunda sürdüğünü aktaran Ersoy, 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içerisinde ise 110 işin daha tamamlanmasının planlandığını söyledi.
Bu takvim doğrultusunda kalan 165 işin tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
2026’NIN SON AYLARINDA YOĞUN TAMAMLANMA TAKVİMİ
Ersoy, deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıklarında 2026 yılının kalan bölümünde yoğun bir tamamlanma ve açılış takvimi bulunduğunu da açıkladı.
Buna göre;
- Eylül ayında 1,
- Ekim ayında 7,
- Kasım ayında 15,
- Aralık ayında 35
eserin tamamlanması planlanıyor.
Bakan Ersoy, 2026-2027 döneminin deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıkları açısından önemli bir tamamlanma ve açılış dönemi olacağını belirtti.
RESTORASYONLAR BİLİMSEL ESASLARA GÖRE YÜRÜTÜLÜYOR
Restorasyon çalışmalarında her eserin kendi özellikleri ve ihtiyaçlarına göre değerlendirildiğini belirten Ersoy, uygulamaların bilim heyetleri ve koruma kurullarının kararları doğrultusunda gerçekleştirildiğini söyledi.
2026 yılında yaşanan ağır kış şartlarının bazı çalışmaların takvimini etkilediğini de ifade eden Ersoy, çalışma programlarının teknik gerekliliklere göre yeniden düzenlendiğini aktardı.
Ersoy, Bakanlığın önceliğinin tarihi eserleri mümkün olan en kısa sürede, doğru yöntemlerle, kalıcı ve aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırmak olduğunu vurguladı.
KAHRAMANMARAŞ’IN TARİHİ DOKUSU KORUNACAK
Kahramanmaraş özelindeki çalışmalara yeniden değinen Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin yeniden ayağa kaldırılması, Kurtuluş Mahallesi’ndeki tescilli yapıların restorasyonu ile Germenik Antik Kenti ve Belediye Çarşısı’na yönelik projelerin sürdüğünü belirtti.
Bu çalışmaların yalnızca tek tek yapıların restorasyonu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Ersoy, kentlerin sokakları, çarşıları ve meydanlarının da kültürel mirasın bir parçası olduğunu söyledi.
DEPREM BÖLGESİNDE TOPLAM YATIRIM 34 MİLYAR LİRAYA ULAŞACAK
Bakan Ersoy, konuşmasının sonunda deprem bölgesindeki kültürel miras çalışmalarının toplam yatırım büyüklüğünü de açıkladı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün bölge için 12,2 milyar lirayı aşan, Vakıflar Genel Müdürlüğünün ise 22 milyar liralık kaynak ayırdığını belirten Ersoy, bugüne kadar yaklaşık 24 milyar liralık iş gerçekleştirildiğini söyledi.
Kalan projelerin tamamlanmasıyla birlikte deprem bölgesindeki toplam kültürel miras yatırımının 34 milyar liraya ulaşmasının beklendiğini açıkladı.
Ersoy, 6 Şubat depremlerinin kültür varlıklarının afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirterek, bundan sonraki süreçte eserlerin belgelenmesi, dijital envanterlerinin oluşturulması, güçlendirme çalışmalarının yapılması ve yapısal risklerin belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.
Bakan Ersoy, depremden etkilenen şehirlerin tarihi ve kültürel değerleriyle birlikte yeniden ayağa kaldırılacağını söyledi.
