Türkiye’de tasarruf sahiplerinin en güvenli limanı olan altın, son dönemde piyasada bulunamaz hale geldi. Hafta başında küresel piyasalardaki belirsizliklerin etkisiyle 5 bin 842 lira seviyelerine gerileyen fiyatlar, vatandaşın satın alma iştahını artırdı. Ancak düşük fiyattan yatırım yapmak amacıyla kuyumcuların kapısını çalan vatandaşlar, "elimizde altın kalmadı" yanıtıyla büyük bir şok yaşadı.
DARPHANE VE SEKTÖR TEMSİLCİLERİ KARŞI KARŞIYA
Piyasada çeyrek ve gram altın bulamayan yatırımcılar duruma tepki gösterirken, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü yetkilileri üretimin aralıksız sürdüğünü ve yeterli miktarda basım yapıldığını açıkladı. Sektörün önde gelen isimleri ise bu açıklamaların sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini savunuyor. Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan kuyumcu Yiğithan Ulutaş, talebin normalin çok üzerine çıktığını ifade etti. Ulutaş, verdikleri siparişlerin teslimat süresinin iki ayı bulduğunu iddia ederek piyasadaki sıkıntının derinleştiğini vurguladı.
GRAM ALTINDA ARZ SIKINTISI YAŞANIYOR
Piyasa analisti Mehmet Ali Yıldırımtürk, "altın yok" iddialarının özellikle gram altın özelinde doğruluk payı taşıdığını belirtti. Yıldırımtürk, piyasada diğer altın türlerinin bulunabildiğini ancak halkın alım gücünün düşmesi nedeniyle tüm talebin gram altına kaydığını kaydetti. Bu yoğun ilginin, mevcut arz kapasitesini zorladığını dile getirdi.
SİSTEMDEKİ TESLİMAT ZİNCİRİ NEDEN AKSADI?
Mevcut sistemde kuyumcular, ellerindeki külçe altınları Darphane’ye göndererek karşılığında gram, çeyrek veya tam altın talep ediyor. Örneğin, 1 kilogramlık külçe altın teslim edildiğinde Darphane yaklaşık 14 gramlık bir işçilik payı keserek 610 adet çeyrek altın teslimatı gerçekleştiriyor. Ancak son dönemde Darphane’deki randevu sıralarının uzaması ve yoğunluk, piyasaya taze altın girişini tamamen durma noktasına getirdi.
TABELA VE PAZAR ARASINDA FİYAT UÇURUMU
Darphane’den yeni ürün gelmeyince esnaf, stoklarındaki sınırlı miktarı veya vatandaştan geri aldığı altınları çevirmeye başladı. Bu durum piyasada çift fiyat oluşmasına yol açtı. Kapalıçarşı tabelalarında gram altın 6 bin 878 lira görünmesine rağmen, fiziksel altına bu fiyattan ulaşmak imkansız hale geldi. Fiili satışların 6 bin 800 lira bandına kadar yükseldiği görülürken, piyasadaki "yokluk" sebebiyle vatandaşlar reel değerin çok üzerinde ödeme yapmak zorunda kalıyor.
VATANDAŞIN TASARRUFU TESLİMAT KRİZİNE TAKILDI
Ekonomi uzmanları, arzın talebi karşılayamadığı bu süreçte en büyük mağduriyeti tüketicinin yaşadığına dikkat çekiyor. Güvenli liman arayan milyonlarca kişi, tabeladaki rakamlar ile dükkanlardaki satış fiyatları arasındaki farkı kabullenmek zorunda kalıyor. Darphane ve kuyumcu sektörü arasındaki bu teslimat krizi aşılmadığı takdirde, karaborsa fiyatlamalarının bir süre daha devam etmesinden endişe ediliyor.
