RUSYA UKRAYNA'NIN TUNA KIYISINDAKİ LİMAN ALTYAPISINI İHA'LARLA HEDEF ALDI

İngiltere Kıyılarında Erozyon Tehlikesi: Evler Yok Oluyor
İngiltere Kıyılarında Erozyon Tehlikesi: Evler Yok Oluyor
İçeriği Görüntüle

Rusya Savunma Bakanlığı, gece saatlerinde Ukrayna'nın Tuna Nehri kıyısında yer alan İzmail Limanı'ndaki altyapı tesislerine ve Odessa'ya askeri sevkiyat gerçekleştirdiği iddia edilen iki kuru yük gemisine insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenledi. Bakanlık yetkilileri, hedef alınan gemilerin kimlikleri veya olası can kayıpları hakkında detay paylaşmadı. Saldırıların odağında yer alan Odessa liman bölgesi, 2025 yılı boyunca Ukrayna'nın toplam liman ticaretinin yüzde 89'una ev sahipliği yaptı. Tuna üzerindeki İzmail Limanı ise Karadeniz nakliye rotalarının en kritik alternatifi konumunda bulunuyor.

ASKERİ SEVKİYAT İDDİASI SALDIRININ GEREKÇESİ OLDU

Rusya devlet haber ajansı TASS üzerinden yapılan açıklamaya göre Rusya Savunma Bakanlığı, İzmail Limanı'ndaki belirli altyapı unsurlarını İHA'larla imha etti. Rus makamları, söz konusu tesislerin Ukrayna Silahlı Kuvvetleri adına askeri ve çift kullanımlı malzemelerin indirilmesi ve depolanması amacıyla işletildiğini öne sürdü.

Aynı operasyon kapsamında, Odessa'ya askeri malzeme taşıdığı ileri sürülen iki kuru yük gemisi de vuruldu. Resmi makamlar; gemilerin isimleri, bayrakları, mürettebat durumları veya oluşan hasarın boyutu hakkında veri açıklamadı. Ukraynalı yetkililer olayla ilgili sessizliğini korurken, Rus tarafının iddiaları henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

ODESSA LİMANLARI UKRAYNA TİCARETİNİN MERKEZİNDE YER ALIYOR

Saldırıların hedefi haline gelen Odessa, Pivdennyi ve Çornomorsk limanları "Büyük Odessa" bölgesi olarak tanımlanıyor ve ülke ekonomisinin dış ticaretini tek başına sırtlıyor. Ukrayna Başbakan Yardımcısı Oleksiy Kuleba'nın paylaştığı verilere göre, 2025 yılında ülke limanlarında işlem gören 76,1 milyon tonluk yükün 67,8 milyon tonluk kısmını bu üç ana liman karşıladı.

Doğu Araştırmaları Merkezi'nin (OSW) yayımladığı analiz raporları, Karadeniz limanlarının Ukrayna tahıl ihracatının yüzde 95'ini ve demir cevheri sevkiyatının büyük bölümünü gerçekleştirdiğini gösteriyor. Tarım ve gıda ürünleri ihracatı, 2026 yılının ilk altı aylık döneminde 12,5 milyar dolarlık hacme ulaşarak ülkenin toplam dış satımının yaklaşık yüzde 60'ını oluşturdu.

TAHIL KORİDORUNDAN MİLYONLARCA TON YÜK TAŞINDI

Rusya'nın Temmuz 2023 döneminde Birleşmiş Milletler (BM) garantörlüğündeki Karadeniz Tahıl Anlaşması'ndan ayrılmasının ardından Ukrayna yönetimi; Romanya ve Bulgaristan karasularına yakın seyreden alternatif bir deniz koridoru oluşturdu. Ukrayna resmi verilerine göre bu koridor üzerinden Temmuz 2026 sonuna kadar 124,1 milyon tonu tahıl olmak üzere toplam 209,3 milyon ton yük taşındı. Süreç boyunca 8 binin üzerinde ticari gemi güzergahı kullandı ve Ukrayna tarım ürünleri 55'ten fazla ülkeye ulaştırıldı.

İZMAİL LİMANI ALTERNATİF ROTA OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

NATO üyesi Romanya sınırında ve Tuna Nehri kıyısında yer alan İzmail, Reni Limanı ile birlikte Ukrayna'nın nehirden denize açılan en stratejik noktaları arasında bulunuyor. Karadeniz limanlarının güvenlik riski taşıdığı dönemlerde ihracat akışı doğrudan bu bölgeye kayıyor. Tahıl koridoru anlaşmasının bittiği 2023 yılında Tuna limanları aylık 3 milyon ton sevkiyat seviyesine ulaşarak rekor kırdı. Bu sevkiyatın yüzde 80 gibi büyük bir bölümünü tarım ürünleri oluşturdu.

İzmail, Reni ve Ust-Dunaysk limanları 2025 yılında toplam 8,9 milyon ton yük elleçledi. Ancak uzman değerlendirmeleri ve OSW analizleri, Tuna limanlarının sınırlı kapasite ve yüksek operasyonel maliyetler taşıdığına dikkat çekiyor. Nehirdeki aşırı düşük su seviyeleri de mavna taşıma kapasitelerini yüzde 60 oranında düşürüyor. Analistler, Tuna rotasının uzun vadede Odessa limanlarının yerini dolduramayacağını vurguluyor.

YAZ AYLARINDA GEMİ TRAFİĞİ BÜYÜK DÜŞÜŞ YAŞADI

Rus ordusunun liman tesislerine ve nakliye gemilerine yönelik operasyonları son yaz döneminde ivme kazandı. Ukrayna Altyapı Bakanlığı verilerine göre sadece Temmuz 2026 içerisinde denizdeki ticari gemilere 22 ayrı saldırı gerçekleşti. Bu sayı 2025 yılının tamamında 14 olarak kayıtlara geçmişti. 19 Temmuz tarihinde vurulan Golden Leo isimli gemide 9 personel yaşamını yitirdi ve gemi 26 Temmuz'da sulara gömüldü.

Ukrayna Tarım Politikası Bakanı Taras Vısotskıy, 22 Temmuz günü Karadeniz limanlarına tek bir ticari geminin bile giriş yapmadığını açıkladı. Gemi sahipleri güvenlik gerekçesiyle seferleri askıya alırken, uluslararası sigorta şirketleri bölgeye gidecek gemilere poliçe kesmeyi durdurdu. Reuters'ın Eylül ayı ortasında aktardığı bilgilere göre, resmi bir yasaklama kararı çıkmamasına rağmen armatörler Odessa limanlarına gitmeyi reddediyor. Bu durum Ukrayna'nın tarım ihracatında yüzde 60'a varan bir gerilemeye yol açtı.

BÖLGEDE TİCARİ GEMİLER BİRER BİRER HEDEF OLUYOR

Rusya Savunma Bakanlığı, 27 Eylül tarihinde Kiliya Limanı'ndaki askeri tesislerle birlikte Odessa'ya yük taşıdığı iddia edilen bir kuru yük gemisini vurduğunu duyurdu. Bakanlık yetkilileri benzer şekilde 4, 10 ve 12 Ekim tarihlerinde de Odessa açıklarında askeri malzeme taşıdığı ileri sürülen ticari gemileri hedef aldığını bildirdi. Yapılan açıklamaların hiçbirinde hedef alınan gemilerin kimlik bilgileri yer almadı.

Saldırılar Karadeniz'de görev yapan Türk denizcileri de doğrudan etkiliyor. Bulgaristan münhasır ekonomik bölgesinde 6 Ekim günü iki ticari gemi İHA'lar tarafından vuruldu. Türk sermayeli ve Togo bayraklı Alfa Watan isimli gemi batarken, mürettebatına ulaşılamadı. Palau bayraklı Able isimli tahıl gemisinde bulunan 11'i Türk toplam 18 personel ise kurtarıldı. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, İHA'ların menşeinin henüz tespit edilemediğini açıkladı. Bu olaydan bir gün önce de Türk sahipli Royad Mammadov gemisi Romanya karasularında vurularak battı ve 2 kişi hayatını kaybetti.

İZMAİL LİMANI DAHA ÖNCE DE SİVİL GEMİ SALDIRILARINA SAHNE OLDU

İzmail Limanı son dönemde çok sayıda saldırının hedefi oldu. 17 Kasım 2025 tarihinde limanda sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tahliyesi yapan Türk bayraklı Orinda tankeri İHA saldırısı sonucu alev aldı. Gemideki 16 kişilik mürettebat güvenli şekilde tahliye edilirken, Romanya makamları sınır hattındaki iki köyü tedbir amacıyla boşalttı. 13-14 Nisan 2026 gecesi gerçekleşen bir diğer saldırıda ise Odessa Bölge Valisi Oleh Kiper'in verdiği bilgilere göre Panama bayraklı sivil bir gemi, liman iskeləsi, bir mavna ve yükleme ekipmanları ciddi hasar gördü.